Seçici Konuşmamazlık (Mutizm)

Seçici Konuşmamazlık (Mutizm)

 Aysun Öğretmen, sınıfın kapısından girerken çok düşünceliydi. O yıl birinci sınıfı okutuyordu. 

Sınıfında Özlem adında, çok çalışkan, terbiyeli ve düzenli bir çocuk vardı, ama ikinci döneme girdikleri halde daha Özlem’in sesini duymamıştı; çocuk hiç konuşmuyordu.  Ailesine durumu ilettiğinde ise ailesi, çocuğun evde cıvıl cıvıl olduğunu, sürekli konuştuğunu söylüyordu.  Öğretmen buna inanmakta zorluk çekince Özlem’in sesini banda alıp dinletmişlerdi.  Ancak Özlem okulda ne arkadaşlarıyla konuşuyor ne de okuma parçalarını yüksek sesle okuyordu. 

Öğretmen, bu durumun kendi hatası olduğunu düşünmeye başladı.  Okulun rehberlik servisine durumu iletti. Ancak o bölümdeki arkadaşları da, Özlem ve ailesiyle çeşitli görüşmeler yapmayı denemişler, ne var ki pek yol katedememişlerdi. 

Aysun Öğretmen, bir gün bir psikolog arkadaşıyla konuşurken bu öğrencisinden bahsetti  ve ilk kez seçici konuşmamazlık sorunundan haberdar oldu.  Bundan sonra, Özlem’in ailesini yardım almaları konusunda ikna etmesi gerekiyordu.

Seçici Konuşmamazlık (Mutizm) Nedir?

Seçici Konuşmamazlık (Mutizm), Çocuk/gencin çeşitli ortamlarda konuşuyor olmasına karşın, okul veya oyun grupları gibi konuşması beklenen toplumsal ortamlarda, konuşmayı her şart altında reddetmesi durumudur.

Çocuk, sadece bir tek ortamda konuşmayabilir ya da bu davranışını çeşitli ortamlarda gösterir :

Çocuk, çeşitli ortamlarda konuşurken, konuşması beklenen sosyal ortamlarda (okul, arkadaş çevresi gibi) konuşmaz.
Çocuğun konuşmamasi, onun eğitimini, mesleki başarısını ve/veya sosyal ilişkilerini bozar.
Bu sorun, en az 1 aydır sürüyor olmalıdır (Ancak, okula başladıktan sonraki ilk ay bu kapsama girmez).
Konuşmama, o sosyal ortamda konuşulan dili bilmemeye veya rahat konuşamamaya bağlı değildir.
Bu zorluk, bir iletişim bozukluğuna veya psikotik bir sürece bağlı değildir.

Kişide, yukarıda belirtilen özelliklerin gözlemlenmesi halinde, bir uzmana başvurmakta yarar vardır.

Bu zorluğun başlangıcı genellikle 5 yaşından öncedir. Ancak, çocuk okula başlayana kadar dikkat çekmeyebilir. Sorun, sadece birkaç ay sürebileceği gibi, birkaç yıl da sürebilir. Seçici konusmamazlık, oldukça nadir rastlanan bir sorundur.

Bu durumun mutlaka bir uzman tarafindan izlenmesi gerekir. Çocukta yukarıda belirtilen ölçütler içinde bir zorluk olduğunu fark eden anne-baba, bu konuyu çok fazla gündemde tutmamalı ve çocuğu sorgulamamalıdır. Anne-babanın yapacağı, çocuğun bu tanıya uyup uymadığına karar vermesi (çocuğun dile hakim olduğuna emin olması) ve zaman kaybetmeden bir uzmana başvurmak olmalıdır.