Yalan Dolu Dünya

Yalan Dolu Dünya

Annesi, “Sorunumuz, kızım çok rahat yalan söylüyor” diye başlamıştı. Peki nasıl yalanlardı acaba bunlar;  “ödev yok” diyor. Gözümün önünde yaptıklarını “ben yapmadım” diyebiliyor. Arkadaşlarına kardeşi olacağını söylüyor ama yok böyle bir durum. Çocuksa “hayatta en çok bir kardeşim olsun istiyorum annem babam da olur dediler” diyor. Anne’ye “doğrumu bu. 2. çocuk düşünüyor musunuz?”-“ Hayır asla istemiyoruz.”-“ Peki bunu kızınıza net bir şekilde söylediniz mi?”- Hayır olur diyoruz. Söyleyemiyoruz. Burada kızının yalanından şikayet etmeye hakkı var mı annenin!

Çocukların yalanları aldatma amacı gütmez. Büyükler gibi bilerek aldatmak amacıyla gerçek yalanlar söylemezler. Çocuk gerçeği iyi değerlendiremediği için, gelebilecek olumsuz tepkilerden korktuğu için,  kendini korumak için, çok istediğini gerçekmiş gibi hayalinde canlandırdığı için, büyüklerinin yalanlarına tanık olarak bunu model alabildiği için tam olarak doğruyu aktaramaz.

Hangi Çeşit Yalanlar, Nasıl ve Neden Söylenir

  • Küçük çocuklar gerçeği iyi değerlendiremediği için hayal dünyaları çok geniş olduğu için inanılmaz öyküler anlatırlar.

  • Ana babanın yalanına tanık olan çocuk, yalan söylemeyi öğrenir. Dışarı çıkarken onu kandırıp çıkmak. Arkadaşına götürdüğünü söyleyip aşı’ya götürmek gibi

  • Eleştirilen, yargılanan, sert tepki gören, mükemmelliğe zorlanan çocuk kendini korumak için yalana başvurabilir.

  • İşe gitmek istemeyerek. “hastayım” diye sosyal yalanlara tanık olmak.

  • Doğru söylediği halde“Yalan söylüyorsun” diye suçlanan çocuğun kendini değersiz hissetmesine, agresif olmasına ve yalanı alışkanlığa dönüştürmesine neden olunur.

  • Başkalarının hayranlığını kazanmak amacıyla yalan söylemek onun eksik olduğu durumu görmemizi de sağlar.

  • Bir özlemi dile getirmek için kardeşim olacak diyebilir.

  • Takdir, onay görmeyen çocuk bu ihtiyacını karşılayabilmek için yalan söyleyebilir.

Gerçeği Bulmak İçin Yalanı Nasıl Önleyebilirsiniz?

  • Dürüstlüğün önemini anlaması için  yetişkinler doğru örnek olmalıdırlar. Çocuklar hangi yaşta olursa olsunlar yaşına uygun bir dil ve yaklaşımla doğruyu söylemek gerekir.

  • Aşırı tepki göstermeden, sakin, hoşgörülü, cezası bir yaklaşım gerekir ki sizin öfkenizden korunmak için, yalan söylemeye devam etmesin.

  • Koyulan kurallarla çocuğun yaşamını fazla sınırlandırmamalıyız

  • Onlardan başarabilecekleri şeyleri bekleyiniz.

  • Çocuğa söyleyemediğimiz yalanlarımızı bir başkasına söylemesi için aracılık yaptırmamalıyız. Çocuğunuza “Annem yok de” diye telefondaki ile görüşmemek.

  • “Bu yaptığın aramızda kalsın baban duymasın”, yaklaşımlarında bulunmamak.

  • Doğruyu söyleyince olumsuz yaklaşmamak

  • Fiziksel taciz çocukta benlik algısını olumsuz etkiler, yalanı pekiştirir.

  • Çocuğunuzu diğer çocuklarla kıyaslamayınız.

  • Çocuğunuz, istek, sıkıntı ve kaygılarını sizinle paylaşabileceği bir iletişim ortamı bulmalıdır. Çocuğunuzu dinleyerek, çözüm yollarını bulmasına yardımcı olabilirsiniz.

  • Yalan söylediği için “yalancı” etiketlemesi yapmak, bunun gereklerini yaparak ancak yalanı sürdürmesine yardımcı olacaktır. Kişiliğini davranıştan bağımsız değerlendirebilmeli onu sevgiyle kabul edebilmeliyiz.

  • Doğruyu kontrol ederek denetleyebilirsiniz. “Ellerini yıkadın mı?” yerine “gel güzel ellerini koklayayım”  demek kontrol edileceğini bildiğinden, istenen davranışın yapılmasını sağlayacaktır.

Çocukların  davranışlarındaki olumsuzluklar aslında ebeveynlere verilen mesajlardır. Davranışa odaklanmak yerine bu davranışın sebeplerini, çıkış noktasını görürseniz çözüme de daha kolay ulaşabilirsiniz.

Şeyda Özdalga, Uzman Klinik Psikolog - DBE Çocuk ve Genç Psikolojik Danışmanlık Merkezi

İçeriği Paylaş:

Benzer İçerikler :

Kaygı bedende hissedilen bir duygu ve fiziksel bir tepkidir. 

Çocuklar kaygılandığında çoğu zaman duygularını fark etmek ve ifade etmekte zorlanırlar. Bunun yerine hasta hissediyorum veya karnım ağrıyor gibi ifadelerde ...

ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN AYRILIK KAYGISI

“Yapılan araştırmalar, çocukların yaklaşık %4.1’inde ayrılma anksiyetesi görüldüğünü ve doğru zamanda tedavi edilmediği takdirde bu  ...

Kardeş İlişkilerinde Ebeveyn Tutumlarının Önemi

Çocuklarını büyütürken ebeveynlerin kafasında “Kardeş ilişkileri nasıl olacak?” sorusu hep vardır. Her zaman kardeş rekabetinin ve çatışmaları...

Sınav Kaygısı ve Başetme Yolları

OKS ve ÖSS yaklaşıyor. Hem sınavlara girecek olan gençler hem de aile ve öğretmenleri bir heyecan almış gidiyor. Ortadaki belirsizlik, kaygının oluşmasına ...

İlginizi Çekebilir :

Sosyal Beceride Ebeveyn Rolü

Sosyal gelişim, bireylerin yaşamında önemli bir yere sahip. Erken yaşlarda aile desteği ile geliştirilebilen sosyal beceriler, kişilerin iletişimde uyum...

Okullarda Akran Zorbalığı

Okullarda yaşanan akran zorbalığı günümüzde oldukça yaygın ve önemli problemler arasında yer almaktadır. Zorbalık; bir öğrencinin diğer bir öğrenci ya d...

Erken Çocukluk Döneminde Model Alma

'Erken Çocukluk Döneminde Model Alma' konusuna başlamadan hemen önce erken yaş dönemlerinin özelliklerine bir göz atalım. Doğumdan sonraki ilk üç yılı ...

Takdir Etmenin Önemi

Josh McDowell’a göre, çocuklarımızı takdir ettiğimiz zaman, onlara önem verdiğimizi göstermiş oluruz. Takdir etme, çocuklarımızla aramızdaki bağı ...