Kariyer Planlama Süreçleri
Kariyer; sözlük anlamı “Bireyin yaşamının üretken yıllarını kullanarak geliştirdiği ve genelde çalışma hayatının sonuna dek sürdürdüğü iş ya da pozisyon.” olarak tanımlanmaktadır. Kariyerde esas amaç; seçilen bir iş yolunda ilerlemek, bunun sonucunda daha fazla deneyim ve yetenek kazanmak, daha fazla sorumluluk üstlenerek yapılan işte saygınlık elde etmektir.
Günlük yaşantımızda kariyer genellikle “sadece iş” olarak algılanmaktadır. Oysa kariyer yalnızca olanaklar, ilerleme ve başarılarla ilişkili bir iş veya istihdamı içermez. Bu algılayış kariyerin sadece geleneksel yaklaşımını yansıtmaktadır. Bu algıdan kurtulmak ve doğru bir kariyer planlaması yapabilmek için kişinin yetenekleri, motivasyonu ve ilgileri bir arada değerlendirilmeli, doğru kariyer planlaması da bu verilerin ışığında yapılmalıdır. Kişinin yetenek, ilgi ve motivasyonunu içerir. Bu nedenle kariyer planlamasının aslında çocuğun doğumuyla başlayan bir süreç olduğunu düşünmek yanlış olmaz. Kariyer gelişimi bu yüzden uzun bir süreç, meslek seçimi ise bir sentezleme işlemidir.
Kariyer planlamasının beş aşaması bulunmaktadır. Bunlardan ilki “Büyüme Evresi (0-14 yaş)”dir. Bu evrede çocuğun çevreyle etkileşimi, onun hayatı tanımasına yardımcı olur. Bu deneyimler çocuğun mesleki benlik gelişimine çok büyük katkı sağlamaktadır. İkinci aşama ise “Araştırma Evresi (15-24 yaş)” olarak karşımıza çıkar. Bu aşamada kişiler ergenlikten yetişkinliğe ilk adımlarını atarlar. Yeni yeni iş dünyasını ve mesleki rolleri keşfetmeye başlarlar, aktif olarak iş dünyasına ilk kez bu aşamada adım atarlar. Üçüncü evre olan “Yerleşme Evresi (25-44 yaş)”nde ise bir işe bağlanma ve o işte yer edinme çabası başlar. Kişiler bu evrede kariyerlerini sağlamlaştırmaya çalışır yeni uzlaşma yolları aramaya başlarlar. “Koruma Evresi (45-64 yaş)”nde ise kişi artık var olan mesleki benlik kavramını korumaya çalışır. Beşinci ve son evre olan “Çöküş Evresi (65+ yaş)”nde ise kişi artık iş yaşamında eski deneyimlerinden faydalanmaya başlar. Yeni ve farklı deneyimler edinmeye çalışmaktansa denenmiş ve güvenilir eski tecrübelerini kullanır. Bu evrenin sonunda kişi önce iş yaşamını yavaşlatır daha sonra ise emekliliğe ayrılır.
Yukarıdaki basamaklara dayanarak kariyerin gelişim süreçlerinin aslında küçük yaşlardan itibaren hayatımızda yer aldığını fark edebiliriz. Meslek seçimi, okul başarısı ve sınav sonuçları gibi farklı sonuçlara dayanarak yapılırken, kariyer gelişimi çok küçük yaşlardan itibaren edindiğimiz deneyimlerle oluşmaya başlar. Bu sebeple sadece lise dönemindeki tercihlerle yapılan kariyer planlaması pek çok gencin kendisine uygun doğru meslek tercihini yapmasını engellemektedir.
Ayşegül Moral, Uzman Psikolog - DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü Çocuk ve Genç Bölümü
Benzer İçerikler :
Çocuklar, okula başladıktan sonra ailelerin birçoğunun o güne kadar fark etmedikleri bazı problemler aniden ortaya çıkıverir. Çocuğa verilecek cep harçlığı da ...
Ülkemizde Koronavirüs etkisini günden güne gösteriyor. Okullar iki haftadır tatil, birçok kurumsal firma evden süreci yönetmeye başladı. 1 ay, 1 hafta hatta ...
Uzun ve yorucu bir kış mevsiminden sonra çocuklar tarafından en çok beklenilen, özlem duyulan ve bir adı da “tatil mevsimi” olan yaz aylarındayız....
Bu gün her yaş grubundan, bebekler dahil, pek çok çocuk televizyon dizilerinde ya da sinema filmlerinde oyuncu olarak yer almaktadır. Geçmişte olduğu gibi ...
İlginizi Çekebilir :
Çocuklar bilgisayar, tablet ve buna bağlı olarak internet ile doğdukları anda tanışıyorlar. Onların ilk fotoğraflarını sosyal paylaşım sitelerine koyuyoruz, ...
Birçok aile için, anaokuluna alışma süreci sancılı bir dönemdir. Özellikle veda zamanı geldiğinde bir çocuğun gözyaşları içinde annesinin ya da babasının...
Çocukların cinsel kimliklerini fark etmeleri 3 yaşından itibaren görülen normal bir gelişim sürecidir. Bu süreçte çocuğunuzdan gelen sorulara ve çocuğunuzun ...
Çocukların ve gençlerin katılım gösterdiği bir araştırmanın sonuçlarına göre, katılımcı çocukların ve gençlerin %50’sinden çoğu, mevcut iş fırsatları ...