Emre Konuk

Keşif Alanlarını Desteklemek

Keşif Alanlarını Desteklemek

İnanması ne kadar güç olsa da, insanoğlunun dünyaya getirdiği minik insancıklar, hayatta kalmalarını sağlayan bir dolu refleks, duyu, dürtü, her yaşantıyı kaydeden ve müthiş bir hızla öğrenen bir beyinle doğuyor. Kimi zaman tembel olduğunu düşündüğünüz çocuğunuz aslında her saniye uyum sağlamak, keşfetmek ve gelişmek için üstün bir çaba harcıyor.

Geçtiğimiz hafta, her çocuğun tamamen kendine özgü yeteneklerle doğduğundan söz etmiş ve ister istemez her çocuğun kendi seçtiği bir konu ile kendine özgü bir biçimde, doğal olarak ilgilendiğini söylemiştik. Bizim ise kimi zaman onların bu doğal eğilimlerini budadığımızı ve yerlerine merakını ve hevesini gözardı ederek bir dolu uğraş koyduğumuzu, bu budama işlemini kimi zaman, fark etmeden kendi isteklerimizde ısrar ederek, kimi zaman da onun için neyin iyi olacağına karar vererek yaptığımızı söylemiştik.

Kuralsızlık Değil!

Bu söylediklerimiz çocuklara kural koymamak ve tüm kararları onlara bırakmak gerektiği anlamına gelmiyor elbette. Bir küçük açıklama yapmak gerekiyor burada; kimi zaman çocukları disipline etmenin güç yanlarından biraz olsun kurtulmak için geliştirdiğimiz ve “özgür birey yetiştirmek” adına katlandığımızı söylediğimiz davranışlara hoşgörüyle yaklaşmak  sandığımızın aksine çocuklara kendilerini iyi hissettirmiyor. Çocuk, güvende hissetmek, sınırlarını ve bulunduğu ortamın kurallarını bilmek istiyor. Aile içerisindeki güç dengesine uygun şekilde davranmak, aslında çocuğu da rahatlatıyor.

Dolayısı ile çocuğun en büyük ihtiyacı, duygusal ya da fiziksel anlamda temel ihtiyaçlarının (onay, sevgi, ilgi, yemek… vb.) karşılanacağından emin olduğu bir güven ortamında, keşfetmek. Gözlemleyin, sağlıklı bir bağlanma yaşayan 2 yaşında bir çocuğun en keyifli anı, annesinin onun için orada olacağını kontrol edip bundan emin olduktan sonra onun kucağından inip büyük bir merakla etrafı keşfe çıktığı andır.

Küçük Ama Büyük Sır: Oyun

Size küçük bir sır: Çocuğun doğal merakını köreltmeden ona öğretmek, onunla doğru biçimde “oyun oynamak” tan geçiyor. Kimi zaman küçümsediğimiz, kendi işlerimizle ilgilenebilmek için “hadi oyun oyna” dediğimiz anlar aslında büyük fırsat anları. Sanılanın aksine bu anlarda, ebeveynin doğru müdahaleleri kritik önem taşıyor. Bunun iki temel nedeni var; birincisi, ebeveynle oynanan oyun sırasında, çocukla ebeveynin aynı şeye dikkatlerini yöneltiyor olması öğrenmeyi ciddi anlamda pekiştiriyor. İkincisi, oyun sırasında kurulan pozitif ilişki sırasında çocuğun bütün algı kanalları açılıyor.

Oyun Ne İşe Yarıyor?

Çocuklar aile bireyleri ile oyun oynarken:

  • Yaşanan sıcaklık ilişkilerini güçlendiriyor, çatışma yönetimini, problem çözmeyi, akıl yürütmeyi, sebep-sonuç ilişkisini, fikirleri sınamayı, ilişki kurmayı ve yönetmeyi, diğerlerinin duygu ve zihinsel durumunu davranış ve mimiklerden okumayı ve bunlara cevap vermeyi ve işbirliğini öğreniyor.

Oyun ve kurallar arasındaki ilişkiyi belki bir benzetmeyle daha iyi anlatabiliriz. Futbolun uyulması gereken bir sürü kuralı vardır. Ama hiçbir futbolcu bu kurallara uymak zorunda kaldığı için, içinden geldiği gibi oynayamadığından şikâyet etmez.


  • Oyun sırasında yapılan (oyunu yönetme amacı taşımayan) tasvirler, açık uçlu sorular ve açıklayıcı konuşmalar, pozitif duygu ve ortak dikkat yönelimi ile birleştiğinde, akademik başarının temelinde yatan dil gelişimini ciddi anlamda geliştiriyor.

  • Yapıcı biçimde desteklendiğinde çocuğun başarabileceğine olan inancını ve kendine güven duygularını pekiştiriyor.

  • En önemlisi de, ebeveynler çocuklarını tanıyor, onların güçlü yanlarının ne olduğunu görüyor.

Bu nedenle yapmamız gereken, çocuğa bu güvenli ortamı yarattıktan sonra:

  1. Çocuğun bu müthiş keyif aldığı keşif anlarına, onunla “oyun” oynayarak dahil olabilmek

  2. Bu “oyun” anlarını, çocuğun güçlü yanlarını, yeteneklerini keşfetmek için birer fırsat olarak değerlendirebilmek

Peki nasıl oyun oynamak gerekiyor? Oyun sırasında çocuğumuzun güçlü yanlarını nasıl fark edeceğiz? Bu konuları önümüzdeki haftalarda detaylı olarak ele alacağız.

İçeriği Paylaş:

Benzer İçerikler :

Akıldışının Cazibesi - III

Son birkaç yazımızda, insanın tamamen rasyonel bir varlık olmadığını hatırlatmış ve sizleri, irrasyonel tarafınızı tanımaya yönlendirmiştik. Mantığa aykırı ...

İş Yaşamı ve Doyum

İki hafta önce, “Mutluluk Satın Alınabilir mi?” başlıklı yazıda, kazanılan parayla mutluluk arasında bir ilişki olduğunu, ancak bir yerden sonra bu ...

İnsanın Doğası 4

Kaldığımız yerden devam edelim. Üç hafta önce bir soru sorduk ve cevap aradık: Tüm kültürlerde ortak, evrensel davranış kalıplarından, değerlerden,...

Çocuk Nasıl Öğrenir

Çocuk dediğiniz şey, zamanla hepimizde yok olan bir güzel özellikle doğar. Bu özellik, çocukların hiç anlamadığımız hareketler yapmasına, hiç durmadan oradan ...

İlginizi Çekebilir :

İkna - VI

Geçtiğimiz hafta, iknaya mahsus bir çifte standardı ele almış; başkalarını etkileyebilmenin, çok istenen ve uğrunda çok çaba sarf edilebilen bir ...

Örgüt Kültürü, PKK ve Öcalan

1900 yılında Amerika’da ilk 100 içinde yer alan firmadan bugün yalnızca 16’sı hayatta. İlk 500 firmanın da yalnızca 29’u listede. Son 15...

Egzersizin Faydaları 3

İki haftadır egzersizin faydalarından söz ediyoruz. Bu arada Newsweek "Egzersiz ve Beyin" başlığını kapak yaparak bir sürü yeni araştırmayı bir araya ...

Beyin Nasıl Yıkanır

Beyin yıkama, bir başka deyişle diğerlerinin beynini bir anlamda kontrol altına alma, uzun zaman anlaşılamamış bir fenomen aslında. Ancak, bugün, bilimsel...