Emre Konuk

Figen Hanım büyük bir şirketler grubunda üst düzey yönetici. Yedi yıldır aynı firmada. Herkes onu çok seviyor. Pek çok kişi ona hayran. Yöneticisi aynı zamanda mentoru. Çok başarılı. İçerden, dışarıdan habire iş teklifleri alıyor.

Birlikte çalıştıkları uluslararası firmanın Amerika’daki merkezindeki toplantıya yöneticisiyle birlikte katılıyor. Hazırladığı ve ciddi yatırım gerektiren projeyi sunuyor. Proje üç yıl sonraya erteleniyor. Büyük bir hayal kırıklığı yaşıyor. Evine dönüyor ama iÅŸine dönmüyor. Ä°stifa edeceÄŸini söylüyor ve evden dışarı çıkmıyor. EÅŸi ve ailesi telaÅŸlanıyor. Yöneticisi koçluk almasını öneriyor. Randevu alınıyor, görüşmeye baÅŸlıyoruz.

Tabii durumun normal bir koçluk ihtiyacını aşan bir yanı olduğunu düşünüyorum. Yaşadığı durumu, herhangi bir profesyonelin iş yaşamı boyunca başına gelebilecek bir aksilik gibi görmediği kesin. Yaşadıklarını anlatırken ağlıyor. Sesinde yoğun bir kızgınlık ve öfke var.
“Kime kızgınsınız”, diyorum.
“Yöneticime. Çünkü arkamda durmadı. Yeteri kadar desteklemedi. Destekleseydi projeyi kabul ederler miydi, sanmıyorum. Ama çaba harcamadı”.
“Yani projeyi erteleyenlere deÄŸil, kendinize deÄŸil yöneticinize kızgınsınız”
“Evet”.

Kural: EÄŸer bir duruma-kiÅŸiye, pek çok seçenek varken çok yoÄŸun olumsuz duygularla tepki veriyorsam, bu tepki o duruma deÄŸil baÅŸka bir duruma-kiÅŸiye tepkidir. Freud buna aktarım (transferance) demiÅŸti. Öğrenme teorisindeki adı da “genelleme”. Bir köpek ısırmışsa, bütün köpekler ısırabilir artık. Asansörde kalmışsam, bütün asansörler tehlikelidir. Çocuk yaÅŸta bir taciz yaÅŸamışsam, bütün erkekler midemi bulandırabilir.

Hayatımız bir anılar koleksiyonudur. Değerlerimiz, tutumlarımız, kişiliğimiz anılarımızla ilgili duygular ve düşüncelerin ürünüdür. Olumlu olanlar yaşamı keyifli yapar. Aşılmayan ve çözülmeyenler yaşamı aşağı çeker.

Figen Hanım yöneticisinin “arkasında durmadığını” söylemiÅŸti. YaÅŸadığı; hayal kırıklığı, kızgınlık ve öfkeydi. Bu duyguları yaÅŸamının bir döneminde yoÄŸun olarak yaÅŸamış ve ona bu duyguları anımsatan her duruma benzer tepkiyi vermeyi öğrenmiÅŸti.

“Peki Figen Hanım, ÅŸimdi yöneticinizle yaÅŸadığınız o anıya geri dönün. Hayal kırıklığını, kızgınlığı ve öfkeyi hissedin, bunları bedeninizde nerede hissediyorsunuz farkına varın. Bu duygularla geriye doÄŸru gidin ve bunları ilk nerede yaÅŸadınız hatırlamaya çalışın”.

Figen Hanım bir doÄŸu ilimizde dünyaya geliyor. BeÅŸ kardeÅŸi var. Bir abla, bir aÄŸabey ve dört erkek kardeÅŸ. Baba esnaf. Küçük yaÅŸlardan baÅŸlayarak annesine yardımcı oluyor. En önemli görevi kardeÅŸlerine annelik yapmak. Erkekler babanın gözdeleri. Ä°lkokulda çok baÅŸarılı. Ama Baba okuldan alıyor, yani “arkasında durmuyor”. Tabii anne de “arkasında durmuyor”. Çok üzülüyor.

Bir süre sonra çocukları olmayan Dayı “alıp Ä°zmir’e götürüyor”. Okuluna baÅŸlıyor. 4-5 yıl sonra Dayı’nın ve Yenge’nin çocukları oluyor. Her ikisi de çalıştığı için çocuÄŸa bakmak Figen Hanım’a düşüyor. Bir zaman sonra okulu bırakıp çalışmasını istiyorlar(arkasında durmuyorlar). Figen Hanım bir maÄŸazada tezgahtar olarak iÅŸe baÅŸlıyor. MaÄŸaza sahibi Figen Hanım’la yakından ilgileniyor. Okumasına yardımcı olacağını söylüyor. Ama patronun bu ilgisi ÅŸekil deÄŸiÅŸtirince ve Figen Hanım uzak durunca patron okul projesinden vazgeçiyor(arkasında durmuyor).

Bu arada AÄŸabey evlenip Ä°stanbul’a göçüyor. KardeÅŸini de evine alıyor. Figen Hanım okuluna devam ediyor. Gelin bu iÅŸten hiç hoÅŸlanmıyor. Nitekim bir zaman sonra evde problemler baÅŸlıyor. Ãœniversite sınavlarında baÅŸarılı oluyor ve burs kazanıyor. AÄŸabey evden ayrılmasını söylüyor(arkasında durmuyor).

Figen Hanım’ın hayatına kim girdiyse bir ÅŸekilde “arkasında durmuyorlar”. Buna yakın arkadaÅŸları ve eÅŸi de dahil oluyor. SevilmediÄŸini, onaylanmadığını, hep dışlandığını düşünüyor. Ãœniversitede yine çok baÅŸarılı oluyor. Seansta, “kendimi kabul ettirmenin tek yolu çok çalışmak ve baÅŸarılı olmaktı” diyor. Hala da öyle. Tabii herkes tarafından kabul edilmek isterseniz çok riskli bir yaÅŸamınız var demektir.

Bu kabulü ve sevgiyi ona mentorluk yapan ÅŸimdiki yöneticisinden alıyor. Toplantıda “arkasında durmadığını” görene kadar. Yine hayal kırıklığı, kızgınlık ve öfke.

Figen Hanım eÅŸi ve çocuÄŸu ile Amerika’ya göç etti. EÅŸi çok baÅŸarılı olduÄŸu bir Türk Restoranı açtı. Figen Hanım malum toplantıda projesini desteklemeyen yöneticiyle birlikte çalışıyor. Etrafında onu seven yeteri kadar insan var. Bu gibi durumlarda edinilen alışkanlıkları var: Yoga, ormanda yürüyüş, hayır kurumlarına katkı gibi. Beni uyanık görünce Skype’dan aradı. “Senin maceranı yazayım mı” dedim. Ä°znimi aldım.

Not: İsimler, yerler, olaylar değiştirildi. Figen Hanım okuyunca kendisi olduğunu bile zor anlayacaktır.

Haftaya yine travmayla ve hayat hikayeleriyle devam.

17.02.2011