Basında Dbe

Bebekler dünyaya geldikleri andan itibaren bir keÅŸif serüveninin içine girerler. Karanlık, uÄŸultulu seslerin olduÄŸu bir sıvının içinden çıkıp bambaÅŸka ve hiç tanımadıkları bir dünyaya adım atmak hiç de kolay deÄŸildir.

Bebeğin ilk dönemlerindeki merakı tamamen içgüdüsel olsa da bilinçlenmeye başladıkça bu merak yerini farkında olunan sorular serisine bırakır. Çocukların etraflarını tanıma ve anlamlandırma için kullandıkları çeşitli yöntemler olur. Özellikle konuşmaya başlamadan önceki dönemde en sık başvurdukları yöntem gözlemdir. Hem görsel hem de işitsel olarak etraftaki tüm uyaranlara açık olurlar.

Merak ettikleri soruları dile getiremedikleri için gözlem yaparak sorularına cevap bulmaya çalışırlar. Ebeveynlere söylenen "siz ne yaparsanız çocuğunuz da onu yapar" sözünün altında yatan neden de işte çocukların bu gözlem yetenekleriyle ilgilidir.

KonuÅŸmaya baÅŸladıkları dönemden itibaren ise çocuklar meraklarını sordukları sorularla gidermeye çalışırlar. Özellikle 2 yaÅŸtan itibaren en fazla kullandıkları soruların baÅŸmda "neden" sorusu gelir. Bu yaÅŸtaki çocuk etrafı ile oldukça fazla iletiÅŸim kurmaya baÅŸlar. Bebeklik ve ilk çocukluk dönemindeki yürüme, konuÅŸma, bezi bırakma gibi kendiyle ilgili aÅŸamaları kaydettikten sonra ilgileri dış dünyaya yani çevrelerine doÄŸru iyice yönlenir. Ona öğretilen neden-sonuç iliÅŸkilerinden yola çıkarak kendisi de yeni sorular alabilirsiniz. Özellikle göz temasının çocuklar için etkili bir iletiÅŸim aracı olduÄŸunu unutmayın. Bilhassa onu korkutan bir konuda sorduÄŸu sorular için sizin beden dilinizin çok büyük bir etkisi vardır. Sizin sakin olduÄŸunuzu görürse o da sakinleÅŸecektir.

• Yaşına uygun cümleler kurun:

Çocuğunuzun sorularına cevap verirken onun kafasını daha da bulanıklaştıracak karmaşık cümlelerden, ifadelerden kaçının.' Mümkün olduğu kadar kısa cümleleri ve somut örnekleri seçmeniz onun merakını gidermenize yardımcı olacaktır. Eğer sorduğu soruya dair yaşantısal örnekleriniz varsa onları da çocuğunuzla paylaşmanız somutlaştırma adına faydalı olabilir.

• Bilgiyi beraber arayın:

ÇocuÄŸunuzun tüm sorularına cevap vermek yerine zaman zaman siz de ona soru sorabilirsiniz. Ã–rneÄŸin "Anne neden çimleri suluyorlar?" diye sorduÄŸunda "Sence neden olabilir" diyerek onun da fikir üretmesini saÄŸlayabilirsiniz. Özellikle yaşı biraz daha büyük çocuklar için, bilgiye nereden ulaÅŸabilecekleri konusunda yardımcı olmak da yeni soruların cevaplarını ararken iyi bir rehberlik saÄŸlayacaktır.

• Sizin cevaplarınız onun düşünme ÅŸeklinin iskelesidir:

Çocukluk döneminde sorularına ciddi cevap alan çocukların, düşünme becerilerinin geliştiği bilinmektedir. Sizin rasyonel, neden-sonuç ilişkisine dayalı vereceğiniz cevaplar ilerideki yaşlarda çocuğunuzun kendi sorularına cevap ararken vereceği cevapların ve düşünme şeklinin temelini oluşturacaktır. Bu nedenle nasıl düşünen bir birey olmasını istiyorsanız, cevaplarınızı bugünden o yöntemle vermeye önem verin.

Hürriyet Turuncu / 11.01.2014

Haberin devamını pdf formatında okumak için tıklayınız.