Kardeşin mi var, derdin var!

Çocuğunuz, hayatınıza girecek yeni bir bebeğe ve onunla sizi paylaşmaya ne kadar hazır? Yeni bir bebeğin hayatınıza sokacağı "kardeş kıskançlığı" nı en aza indirmenin ipuçlarını veriyoruz...

İstanbul'dan Leyla Kırmızı, "İtalyan aileleri gibi bir ailem olsun istiyordum, büyük masalar etrafında koşuşturan çocuklar, gürültü, patırtı... Eğlenceli bir hayat. Böyle bir ortamda insanın depresyona girmeye vakit bile olmaz diye düşünürdüm. Ben tek çocuk büyüdüm sayılır, ablam hep yurtdışındaydı, annem de öyle; anneannemle büyüdüm. Çok çocuk istememin bir nedeni bu sanırım. Şimdi dört oğlum var. Onları büyütürken hiç zorluk çekmedim. Yaşları birbirine yakın olduğu için arkadaş oldular ve beni taciz etmeden büyüdüler." diyor.

Kimi aileler Leyla Kırmızı gibi tek çocuk olarak büyümenin keyifsizliğine inat çok çocuklu bir aile tercih ederken kimileri çocuklar büyüdüğünde birbirlerine destek olmalarını sağlamak amacıyla birden çok çocuk yapmayı tercih ediyor. Kimileriyse yaşlılıklarında biraz kendilerini düşündüklerinden... Her ne olursa olsun ikinci, üçüncü kardeş genellikle ilk için sorun oluyor. Eğer arada ciddi yaş farkı yoksa... Peki kardeş mevzusunda ailelerin çocuklara karşı tutumları nasıl olmalı? En kolay şekliyle kimseyi üzmeden mutlu bir aile olmanın yolu nedir? DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü Çocuk ve Genç Bölümü Uzm. Klinik Psikolog Şeyda Özdalga'ya sorduk sorularımızı.

Doğal Bir Duygu: Kıskançlık

"Tüm duygular gibi kıskançlık da doğal bir duygudur" diyor Psikolog Şeyda Özdalga. "Eve bir kardeş gelmesi çocuğun yaşına bakılmadan onun dünyasını altüst eden bir durumdur. Kıskançlıkta kardeşe duyulan yoğun öfke vardır. Zira kardeş tüm düzeni değiştiren kişidir. Ancak kişilik sorunu oluşmadan çocuğun bu duyguyla baş etmesini sağlamak çok mümkün.

Çocukla kardeşi arasındaki yaş farkı ne kadar azsa kıskançlık o denli fazla olur" diye devam ediyor sözlerine Şeyda Özdalga. "Henüz anneye gereksinim sürdüğü üç yaşından küçük çocuklarda anne ilgisinin azalması sonucu kardeşe tepki büyük olur. İkinci çocuk aksine üçüncü çocuğu kabullenme ise hep daha kolaydır. Ayrıca her bir çocuk için aynı enerjiyi göstermek, anne ve baba için de zorlayıcı olabilir. Bu nedenle kardeş kararını verirken ideal bir yaş belirlemek yerine ailenin maddi ve manevi hazır olması ve ilk çocuğuna doğru yaklaşımı önemlidir. Yoksa her yaşta kıskançlık yaşanabilir.

Kardeşlik Duygusu ve Gelişimi

Tüm kıskançlık ve sonunda oluşacak kişilik bozukluklarına rağmen kardeşler birbirleri için özdeşim modeli oluşturur. sosyal etkileşimlerinin gerçekleşmesi, sevgi güven ve sevecenlik duygularının paylaşımı için de uygun ortam sağlar kardeşlik. Yapılan araştırmalar kardeşleriyle baş başa kalan çocukların onları kucaklayıp, güven verici sözler söyleyerek onları rahatlattıklarını gösteriyor. Bu da kardeşlerin paylaşma, empati duygusu geliştirme ve yardımlaşma gibi toplumsal ilişkileri birbirlerinden öğrenmelerini sağlıyor.

Kişilikle ilgili tüm bu olumlu davranış modelleri kıskanç kanı damarda tutmuyor ancak. O akarak kendini bir şekilde belli ediyor. Peki kardeş kıskançlığıyla mücadelede siz neler yapabilirsiniz? İşe çocuğunuzun tepkilerini gözlemleyerek başlayın.

Parents / Ağustos 2009

Haberin devamını pdf formatında okumak için tıklayınız.