Çocuk ve Genç

Yaz tatiline sayılı günler kala öğrenci ve ailelerini karne telaşı sardı. Notları iyi olan çocukların sabırsızlıkla beklediÄŸi karne dönemi, not sorunu yaÅŸayan öğrenciler için sıkıntı ve stres dolu günler anlamına geliyor. Karnenin sonuç olduÄŸunu unutmayın. Anne ve babaların karne sonrasında çocuklarını tenkit etmemeleri son derece önemlidir. Karnelerdeki notlar ne olursa olsun, çocukların deÄŸerli ve önemli oldukları onlara hissettirilmelidir. BaÅŸarısızlıklar bir ÅŸekilde telafi edilir. Ancak bozulan aile-çocuk iliÅŸkisi ve örselenen ‘sevgi’ daha zor telafi edilir

Bir karnenin iyi veya kötü olması neye göre değerlendirilir?

Bu deÄŸerlendirme öncelikle, doÄŸal olarak karnede kaç kırık, kaç geçer not olduÄŸuna bakılarak yapılır. Genellikle de içinde kırık not olmayan karne “iyi” karne olarak deÄŸerlendirilir. DiÄŸer bütün performanslar gibi karnedeki duruma bakarak bir öğrenciyi, bir insanı deÄŸerlendirmek, yani sadece sonuçtan yola çıkarak bir yargıya varmak anne-babaları yanlış noktalara götürebilir. Karne bir sonuçtur ve bir anlamı vardır, önemli olan bu sonuca götüren süreci iyi deÄŸerlendirmektir.

Anne ve babaların dikkat etmesi gereken konular nelerdir?

Anne-babaların dikkat etmesi gereken konuların başında çocuÄŸun bireysel özellikleri, genel kapasitesi ve güçlü olduÄŸu alanlar gelmelidir. Artık sadece bir tek “zeka” veya “yetenek” olmadığını biliyoruz. Bu nedenle, çocuk, örneÄŸin matematik dersinde zorlanmakta ise onun yeterince akıllı olmadığını düşünmek hatadır. Bir çocuÄŸun sözel veya sayısal alanlara, müziÄŸe, spora ya da doÄŸa bilimlerine karşı bir eÄŸilimi olabilir. Ancak okul ortamı içinde kendisinden çok çeÅŸitli alanlarda eÅŸit derecede baÅŸarılı olması beklenir. Çok az kimse birçok deÄŸiÅŸik alana eÅŸit derecede ilgi duyabilir, dolayısıyla da bazı alanlara doÄŸası gereÄŸi kendini daha yakın hisseder, diÄŸerlerini de mecbur olduÄŸu için öğrenir. Ailelerin fark etmesi gereken çocuÄŸun çok da yatkınlığı ya da merakı olmadığı halde, bir konuda bir ÅŸeyler öğrenme konusunda ne kadar çaba gösterdiÄŸidir.  Ã‡ocuk o dersi önemser ve anlamak için elinden geleni yaparsa, artık getirdiÄŸi karne notunun pek de önemi kalmaz.

Aile ortamı, karnedeki notlara etki eder mi?

Karneyi deÄŸerlendirirken dikkat edilmesi gereken ikinci alan, çocuÄŸun yer aldığı aile ortamıdır. ÇocuÄŸun bireysel özelliklerinin yanında, içinde yetiÅŸtiÄŸi aile ortamının da çocuÄŸun çalışma alışkanlıkları, okulu önemsemesi, sorumluluklarını bilmesi ve yerine getirmesi üzerinde büyük etkisi vardır. Bütün aile bireyleri, boÅŸ zamanlarını televizyon karşısında geçirirken, çocuÄŸun odasında ders çalışmasını ya da kitap okumasını beklemek çok da gerçekçi olmaz. Okumak, öğrenmek, yeni bilgiler edinmek, aile içinde eÄŸlenceli, keyifli bir iÅŸ olarak ele alındığında, çocuk da bu faaliyetleri bir mecburiyet olarak görmemeye baÅŸlar, bu da onun öğrenme isteÄŸini ve dolayısıyla da okul baÅŸarısını arttırır. Genellikle yapılan, çocuk okula baÅŸlayana kadar ondan hiçbir ÅŸey talep etmemek, birinci sınıftan itibaren de, çocuÄŸun zamanını, eÅŸyalarını organize etmesini, sorumluluklarının bilincinde olmasını beklemektir.  Bunlar yerine getirilmediÄŸi zaman aile ve çocuk arasında çok ciddi çatışmalar yaÅŸanır.

Toplum ve toplumun değerleri, çocuğun başarısını etkiliyor mu?

Çocuk, aile ve okul; okumaya, öğrenmeye ne kadar destek verirlerse versinler, eÄŸer toplumun genelinde, bunlar çok takdir edilen deÄŸerler deÄŸilse, çocuk bir süre sonra okula gitmenin, diploma sahibi olmanın, çalışarak baÅŸarı kazanmanın çok da anlamlı olmadığını düşünmeye baÅŸlayacaktır.  Bu kadar emek vermek yerine daha kısa bir yoldan nasıl paraya ve saygın bir konuma geleceÄŸinin hesaplarını yapacak ve karneyi önemsemeyecektir. Çevresinde diploma almış, ancak iyi yaÅŸam koÅŸulları oluÅŸturmakta zorlanan örnekleri gördükçe de fazla zahmete gerek olmadığı sonucuna varacaktır.

Aileler neler yapmalı?

ÇocuÄŸun okul baÅŸarısının onun kapasitesi içerisinde olduÄŸuna dikkat etmede özellikle ailelere büyük bir görev düşmektedir. Bir yandan çocuklarını çok iyi gözlemlemeli ve tanımalı, diÄŸer yandan da çocuklarına öğrenmenin zevkini aşılayabilmelidir. Bunların dışında, çocuÄŸun daha okula baÅŸlamasını beklemeden, onlara çeÅŸitli sorumluluklar vermeli, zamanlarını planlamayı, iÅŸlerini sıraya koymayı öğretmeliler. Öte yandan ailelerin, toplumla çocuk arasında bir süzgeç görevi de görmeleri gerekir. Çalışmanın, harcanan bir emek sonucu kazanılan baÅŸarının zevki, kutsallığı çocuÄŸa yine küçük yaÅŸtan itibaren anlatılmalıdır. Çocuk, karnesini bir dönemin sonunda eline aldığında, büyük bir iç rahatlığıyla “Evet, elimden geleni yaptım, yapabileceÄŸimin en iyisi buydu” diyebiliyorsa o karnenin iyi bir karne olduÄŸu düşünülebilir. Ancak, çocuk çok daha fazlasını yapabileceÄŸini düşünüyorsa, o karnenin, o anki durumun bir kesiti olarak deÄŸerlendirilmesi ve bundan sonrasında neler yapılabileceÄŸinin çocukla tartışılması yerinde olur. Ailelerin karne karşısında heyecanlarını çok da dışa vurmamaları önemlidir. Olumlu ya da olumsuz duyguları fazlasıyla çocuÄŸa yansıtmak, onun kendini deÄŸerlendirmesinde sürekli baÅŸkalarına bağımlı hale gelmesine neden olur. Burada önemli olan, çocuÄŸun kendi kendini doÄŸru olarak deÄŸerlendirmeyi öğrenmesi, kendi kendini eleÅŸtirmesi ve gitmesi gereken yönü kendi kendine bulmasıdır.