Çocuk ve Genç

Ãœlkemizde Koronavirüs etkisini günden güne gösteriyor. Okullar iki haftadır tatil, birçok kurumsal firma evden süreci yönetmeye baÅŸladı. 1 ay, 1 hafta hatta ertesi güne planlanan tüm etkinlikler iptal edildi. Çocuklar son zamanlarda bize seanslarda Koronavirüs’ten bahseder oldu. Åžu anda içinde bulunduÄŸumuz süreç, hem yetiÅŸkinler için hem de çocuklar için kolay adapte olunabilen bir durum deÄŸil. Öte yandan her aile üyesinin evde olması ile birlikte öğrenciler tatil havasında, sınavlara hazırlananlar odaklanmakta zorluk yaÅŸamakta, kardeÅŸ kavgaları artmakta. Çocukların evde sıkılıp dışarı çıkmak istemesi, online olarak yürütülen iÅŸlerin halledilmeye çalışılması gibi sıkıntılar da ortaya çıkmaya baÅŸladı. Zor bir süreçten geçiyoruz. Hayatı hızlı tempoda yaÅŸayan biz yetiÅŸkinler de böyle yavaÅŸlamaya alışık deÄŸildik. Aslında ne kadar da ihtiyacımız vardı yavaÅŸlamaya, durmaya. “KeÅŸke” diyorduk. Ancak bunu saÄŸlık sorunlarıyla yaÅŸamayı hiçbirimiz istemezdik. Büyükten küçüğe belirsizlikler karşısında kaygılıyız.

Peki bu kaygılı ve zor süreci nasıl yönetebiliriz?

1. Güne camı açıp, derin bir nefes alarak başlayabiliriz.

2. Rutinler çocuklar için de yetişkinler için de önemlidir. Bu nedenle, evde olsak bile normal uyku ve yemek düzenimizi sürdürmeliyiz.

3. Kendimizi hasta deÄŸilsek de “hastaymışız modundan” çıkartmak önemli. Çünkü bu ÅŸekilde kendimizi hasta, daha kaygılı ve depresif hissedebiliriz. Uyandığımızda pijamımızı çıkarıp, günlük bizi iyi hissettiren kıyafetler giyebiliriz. Hatta makyaj yapabiliriz.

4. Evimizin bahçesi ya da balkonu varsa çocuklarımızla 10-15 dakika çıkıp, öğlen güneşinin tadını çıkarabiliriz. Şu sıralar her yer daha sakin. Camdan dışarı bakıp kuşların sesini dinlemek hepimize iyi gelecek.

5. Ã‡ocuklarla oyun oynamak için çok vakti olmayan ebeveynler, ÅŸimdi tam sırası. Oyun oynadığımız zaman televizyonu, telefonu, tableti kapatalım ve onlarla hayali oyunlar oynayalım. Bırakalım onlar bizi bambaÅŸka bir dünyaya götürsünler.

6. Televizyon saatini sınırlandıralım. 0-2 yaÅŸ çocuklara hiç açmayalım, 2-3 yaÅŸ çocuklara 15-20 dakika, 3-6 yaÅŸ çocuklara 1 saat, 6-13 yaÅŸ çocuklara 2 saat , gün içinde bu saatleri çocuÄŸun tercihi doÄŸrultusunda bölerek  netleÅŸtirebilirsiniz.

7. Mümkün olduÄŸunca haberleri takip edelim ama sadece onlara odaklanmayalım. Özellikle Ã§ocukları haberlere maruz bırakmayalım.

8. Gençler ve yetiÅŸkinler, evde hemen kendinize sevdiÄŸiniz bir içeceÄŸi hazırlayın ve internet üzerinden sosyalleÅŸmeye devam edin. Sosyal mesafeyi farklı bir boyuta getirmek hepimizin elinde.

9. Çocuklarınızla birlikte mutfağa girip basit yemekler yapabilirsiniz.

10. Bazı müzelere internet üzerinden gezinme şansımız var. Tadını çıkarın.

11. Çocuğunuzla birlikte yoga yapabilirsiniz ya da müzik açıp hep birlikte dans edebilirsiniz.

12. Herkes kendi odasındaki eşyaları, dolapları, çekmeceleri boşaltıp, düzenleyebilir.

13. Hep birlikte günün bir bölümünde kitap okuma saati oluşturabilirsiniz.

14. Çocuklarınızla birlikte etkinlikler, kutu oyunları, birlikte oluşturacağınız herhangi bir oyun, sessiz sinema, saklambaç, körebe gibi oyunları birlikte oynayabilirsiniz.

15. Mutlaka çocuklarınızla bu süreç hakkında nasıl hissediyor ve neler düşünüyor bir sohbet eşliğinde sorun ve rahatlatıcı bilgiler vermeye çalışın.

Çözüm, sorunu kabullenmekle baÅŸlar. O nedenle, bu süreci öncelikle kabul edelim, tedbirimizi alalım. YetiÅŸkinlerin, gençlerin ve çocukların bu süreçte rahatlamaya ihtiyacı var. Zihnimizdeki “güvende deÄŸilim” düşüncesini “Ãœlkedeki yetkili kiÅŸiler ve ailemiz tedbirlerimizi alıyoruz.” Elimizden geleni yapıyoruz.” “Daha önceki salgınlar nasıl aşıldıysa, bu virüs de aşılacak.” Åžeklinde düşüncelerimizi rasyonel hale getirebiliriz. Bu nedenle sırtımızdaki yükleri bu süreçte boÅŸaltalım.  Ã‡ocuklar gizli saklı olan her ÅŸeyi hisseder ve fark ederler. Bu ÅŸekilde çok daha güvensiz ve kaygılı hissederler. OlabildiÄŸince yaÅŸ geliÅŸimine uygun ÅŸekilde, bu süreçte onu neler bekliyor, neden ellerimizi yıkamamız önemli, neden dışarı çıkmıyoruz ve okullar tatil açıklayabilirsiniz. ÇocuÄŸunuzun sorduÄŸu kadarını yanıtlayın. Çünkü çocuÄŸun ihtiyacı olmayan bilgiler daha fazla kafasını karıştırmaya neden olabilir. 

Bu süreçte online terapi yapan birçok terapist olduğunu ve bu şekilde de destek alabileceğinizi unutmayın.

Klinik Psikolog Ece Eryılmaz - Davranış Bilimleri Enstitüsü Çocuk ve Genç Psikolojik Danışmanlık Merkezi

*Çocuklara corona virüsü anlatmak için, Corona Virus Info for Young Children broşüründen yararlanabilirsiniz.