Çocuk ve Genç

Çocuklarını büyütürken ebeveynlerin kafasında “Kardeş ilişkileri nasıl olacak?” sorusu hep vardır. Her zaman kardeş rekabetinin ve çatışmaların önüne geçmek mümkün değildir fakat ebeveyn tutumlarının kardeşler arası çatışma sıklığında ve dozunda etkisi büyüktür. Kısacası anne-babalar kardeş çatışmalarının azaltılmasında ve güçlü bir kardeş ilişkisi kurulmasında en önemli rolü üstlenirler.

Kardeş ilişkisinde ebeveynlerin dikkat etmesi gereken önemli noktalar nelerdir?

• Kardeşler arasında karşılaştırma yapmayınız: “Kardeşin hep daha yüksek not alıyor”, “Neden seninle kardeşinle anlaştığım gibi anlaşamıyorum” gibi karşılaştırıcı cümleler kardeşler arasında öfkenin birikmesine ve bir tarafın “ideal çocuk”muş gibi algılanmasına sebep olabilir.

• Kavgaların nelerden kaynaklandığını bulmaya çalışın: Kavga bittikten bir süre sonra çocukların her biriyle yalnız konuşmayı deneyebilirsiniz. Birlikte konuştuğunuzda kendilerini savunmaya geçme ve karşı tarafı suçlama ihtimalleri yüksek olabilir. “Bir daha bu sorunun yaşanmaması için neler yapabiliriz?” şeklinde çözüm bulmaya yönelik sorular sormayı deneyebilirsiniz. Ders verici, suçlayıcı bir dil kullanmamaya özen gösterin.

• Birbirlerinin farklılıklarını kabul etmeyi öğretin: Kardeşlerin karakterleri, hobileri, ilgileri birbirlerinden çok farklı olabilir. Birbirlerinin farklı yanlarını kabul etmeleri için öncelikle sizin onları oldukları gibi kabul ettiğinizi hissetmeleri çok önemlidir. Onların farklı zevklerinden, yapılarından neler öğrendiğinizi, bireylerin farklılıklarından beslenmenin önemini anlatmak faydalı olacaktır.

• Kardeşlerden birine ebeveynmiş gibi davranmayın: Daha büyük olan ya da daha olgun olan çocuğa kardeşine bakmak, göz kulak olmak gibi verilen görevler her iki kardeş içinde yıpratıcı olmakta ve sonunda kavgalar kaçınılmaz olmaktadır. Özellikle yeni bir kardeş geldiğinde diğer çocuk yaşı ne olursa olsun ebeveynlerin gözünde büyümüş olur. Büyük çocuktan yaşından fazla olgunluk beklemek, sürekli onun alttan almasını söylemek ya da sessiz kalmasını istemek onun kardeşine karşı daha hırçın olmasına sebep olabilir.

• Ailecek paylaşımlarınızı arttırın: Keyifli paylaşımların arttırılması, çatışma sıklığının azalmasına yardımcı olmaktadır. Kardeşlerin birlikte yapmaktan hoşlandığı şeylere öncelik vererek ailecek geçirilen vakitleri düzenleyebilirsiniz. Bunun için her zaman önceden organizasyon yapmanıza gerek yok. Birlikte kutu oyunu oynamak, gün içinde yaşadığınız şeylerle ilgili paylaşımda bulunmak bile yeterli olabilir.

Klinik Psikolog Pınar Çelik

Davranış Bilimleri Enstitüsü

Çocuk ve Genç Danışmanlık Merkezi