Çocuk ve Genç

Yeni yıl, yeni umutlar… Her ne kadar klişe gibi gözükse de, yeni başlangıçlar hepimizi motive edebilir.

Yeni yılı çocuğunuz için güzel bir başlangıç haline getirmek için en etkili önerileri 5 başlık altında aşağıda bulabilirsiniz:

1-Yeni Yıldan Ne İstiyorsun? Kendinle İlgili Hedefler Belirleyelim.

Değişim için öncelikle değişim hedefi belirlemek gerekir. Çocuklar bu konuda bir rehbere ihtiyaç duyarlar. “Bugüne kadarki süreçte işler istediğin gibi gitmemiş olabilir, ancak bu yepyeni yıldan ne gibi bir umudun var?” diye sormak onu hem umutlandıracak hem de gerçekten ne istediğini rasyonel ve somut bir şekilde düşünmesini ve bulmasını sağlayacaktır. Burada önemli olan değişim hedefinin kendisiyle ilgili olması konusunda ona yardımcı olmaktır. Arkadaşları, öğretmenleri, hatta anne babası bile istediği gibi değişemez, çapayı başkalarının değişimine atmak hayal kırıklığı yaratır. Gelişim ve değişim göstermekle ilgili kontrolünün olduğu tek kişinin kendisi olduğunu anlatmak anlamlı olacaktır. “Bu yıl yüzme takımında derece almak istiyorum.”, “Mümkün olduğunca devamsızlık yapmamak istiyorum.”,  “Yıl sonu gösteresinde sahneye çıkmak ve kendimi göstermek istiyorum.”, “Arkadaşlarımla olan sorunlarımı kavga etmeden çözebilmek istiyorum.” gibi…

 2-Yeni Yıl, Hedeflerinin Ne kadarını Karşılayabilir? Gerçekçi Olalım.

Ortaokul çağında bir çocuk için “Üniversiteye girmek”, okul öncesi dönemdeki bir çocuk için “Polis olmak” bir yıllık bir sürecin gerçekleştirebileceği hedefler değildir. Böyle uzun vadeli hedefler söylerse bu bir yılın bu hedefe giden yolda hangi adımları içerdiği, o hedefe giden yolda yürümek için bu bir yılda neler yapabileceğini konuşabilirsiniz. Düzenli olarak okula gitmek, ödevlerini düzenli yapmak, dersleri takip etmek gibi hedefler uzun vadeli hedefler için bir yılda neler yapması gerektiğini anlamasına yardımcı olabilir. Ve bu dönemsel sorumlulukları uzun vadeli hedefi için bir önkoşul olarak görmek onu motive edecektir.

3-Yeni Yılda Hedeflerinin Gerçekleşmesi İçin Sende Neyin Değişmesi Gerek?

Hedef listesi hazırladıktan sonra, “Bu hedef listesi senden ne istiyor?” diye sorabilirsiniz. Her hedef bir takım davranışlar, çaba, istikrar, düzen gibi özelliklerle gerçekleşebilir. Çaba olmadan sonuç almak zordur. Bu değişim adımını oluştururken, güçlü yanlarına da vurgu yapmayı unutmayın. Örneğin, “Yüzme takımına kabul edilmen için haftada 3 gün antrenman yapmalı, sağlıklı beslenmeli ve gününü iyi planlamalısın. Bunlardan hangisi eksik sence? Bence planlama konusunda oldukça iyisin ama beslenme konusunu değişim hedef listesine yazabiliriz.” gibi.

4-Yıl Sonunda Hedeflerine Ulaşmış Bir “Sen” Ne yapıyor, Ne Hissediyor Olur?

Hedeflerine ulaştığında nasıl hissedeceği, ne yapıyor olacağı çocuğu motive eden bir kaynak yaratır. Hedefine ulaştığındaki coşkusunu, gururunu, sevincini tahmin etmek ve kendini o sahnede hayal etmek süreç içinde onu yolda tutacaktır.

5-Önümüzdeki Yeni Yıla Bu Yıldan Bir Mektup Yazmaya Ne Dersin?

Yeni yıl, her yıl yeniden geliyor. Bu yıldan önümüzdeki yeni yıla bu yılki hedeflerini, hedeflerine ulaşmak için gereken değişim adımlarını içeren, bu yılki başarılarını, zorluklarını ve zorlukları nasıl hallettiğini de eklediği bir mektup göndermek önümüzdeki yıl için harika bir geri bildirim olacaktır. Mektubuna bu yılki başarılarını, hedeflerini, boyunu, kilosunu, öğrendiği şeyleri yazabilir hatta bir fotoğrafını ekleyebilir. Önümüzdeki yıl hedeflerinin bir kısmına ulaşamamış olsa bile onlara neden ulaşamadığı konusunda bilgi alabileceği bu mektup, ona büyüdüğünü somut olarak göstereceği için de umut verici olacaktır. Aşağıda bir örnek paylaşıyorum. Bu arada tüm bunlar anne babalar olarak sizlerin yapabileceği çalışmalardır, ailece yaparsanız çocuğunuz için de motivasyonu arttırmış olursunuz.

“Sevgili 2021, şuan sana 2020 nin ilk gününden yazıyorum. Bu yıl harika bir yıl oldu. …………. başardım. 2021 de bu mektubu okurken ……………. Başarmış olmayı, ………….konularda kendimi geliştirmeyi, değiştirmeyi hedefliyorum. Bu hedeflere ulaşmak için, …………… bunları yapacağım. “

Ceren Kurtay Doğan Klinik Psikolog - Davranış Bilimleri Enstitüsü Çocuk ve Genç Psikolojik Danışmanlık Merkezi