Emre Konuk

Geçen hafta egzersizin, yani düzenli koşmanın ya da spor yapmanın yalnızca kalp krizini önlemeye ya da zayıflamaya yaramadığını, daha pek çok alanda faydasının görüldüğünü paylaşmıştık:

1.Egzersiz ve Bağışıklık Sistemi

En az 5 hafta egzersiz yapan hastalar korkuya ve çaresizliÄŸe karşı kendilerini daha fazla koruyabiliyorlar.“DoÄŸal Öldürücü” hücreler, AIDS ya da kanserin yayılması gibi dışardan gelen istilalara karşı vücudu ilk koruyan hücrelerdir. Stres veya depresyon dönemlerinde, doÄŸal öldürücü hücrelerin çoÄŸalmaları durur ya da azalır. Egzersiz yapan hastalarda bu hücreler çoÄŸalmıştır.

2.Egzersiz ve Depresyon 

Depresyon teÅŸhisi konulan bir grup danışanın yarısı depresyon tedavisinde kullanılan Zoloft aldığında, diÄŸer yarısı da düzenli egzersiz yaptığında, 4 ay sonunda her iki yaklaşımla da tedavi edilen hastalar eÅŸit ÅŸekilde iyi oldu. Yani ilaç düzenli koÅŸmaya göre daha fazla bir avantaj saÄŸlamıyordu. Hatta koÅŸu ve ilaç birlikte uygulandığında bu etki artmıyordu.

Ãœstelik bir yıl sonra, iki tedavi arasında büyük bir farklılık ortaya çıktı. Zoloft ile tedavi edilen hastaların Ã¼Ã§te birinden fazlasının depresyonu geri gelmiÅŸti. Tam tersine, koÅŸu programına devam eden hastaların %92’si hala çok iyiydi. Çalışma sonlandıktan sonra bile kendi insiyatifleri ile koÅŸmaya devam etmiÅŸlerdi.

Düzenli egzersizin depresyona iyi gelmesinin yanı sıra, depresyona engel olduÄŸu da söylenebilir. Normal katılımcılardan oluÅŸan ve egzersiz yapılan bir çalışmadaki grubun depresyon yaÅŸama ihtimalleri sonraki 25 yılda önemli ölçüde azalmıştır.

3.Egzersiz ve Haz 

Peki, egzersiz duygusal beyin üzerinde nasıl bir etki yapar?
Hareket bedenin endorfin salgılamasına neden olur. Endorfinin molekül yapısı morfine ve eroine Ã§ok benzer. Bu yüzden adı endorfindir. Yani içten salgılanan morfin anlamına gelir. Morfin ve eroin aÄŸrı kesicidir, iyilik hissi ve keyif verir. Ayrılık ve yas acısı için bilinen en kuvvetli panzehirdir.

Bu yüzden düzenli olarak egzersiz yapanlar, daha çok endorfin salgıladıkları için, yaşamdaki küçük şeylerden de daha fazla keyif alırlar. Arkadaşlıklardan, kedilerden, yemeklerden, hobilerden hatta sokakta gülümseyerek geçen insanlardan bile keyif alırlar. Onlar için tatmin olmak kolaylaşır. Yani depresyonun tam tersi olan hazzı yaşarlar.

4.Egzersiz ve Fizyoloji 

Egzersiz aynı zamanda, duygusal saÄŸlıkla iliÅŸkili diÄŸer fizyolojik mekanizmaları da güçlendirir. Düzenli egzersiz, “Rahatlama Tepkisini” harekete geçiren parasempatik sistemin daha kolay uyarılmasına yol açıyor. Bu da, daha az sıklıkta gerginlik ve kaygı yaÅŸamayı ve daha kolay rahatlamayı, yani stresi atabilmeyi getiriyor.

5.Başarı İçin Anahtar

Egzersizin faydasına ve ne kadar işe yaradığına ikna olsak da bunu yaşama geçirmek o kadar kolay olmuyor. Alışkanlıklarımızı değiştirmek için biraz planlı hareket etmemiz gerekiyor:

Ä°lkin, çok fazla egzersiz yapmak zorunda olmadığımızı bilmemiz gerekiyor. Burada önemli olan düzenlilik. Pek çok çalışma, duygusal beyni etkilemek için gerekli olan minimum sürenin haftada üç kere 20 ÅŸer dakika olduÄŸunu gösteriyor.

Egzersize hafif hafif baÅŸlayıp bedenimizin bize yol göstermesine izin vermemiz gerekiyor. Bunu yapmak için, kapasitemizin sınırları içinde kalmalı ve bunu asla geçmemeliyiz. Bu arada koÅŸmak yerine yüzebilir, bisiklete binebilir ve tenis oynayabiliriz. Bunların hepsi depresif belirtileri gidermede ya da günlük yaÅŸamdan aldığımız keyfi arttırmada eÅŸit derecede etkili olacaktır.

Çalışmalar, olumlu etkileri arttırmanın diÄŸer bir yolu olarak bireysel egzersiz yerine grup egzersizlerinin daha etkili olduÄŸunu gösteriyor. EÄŸer ekip birbirini destekliyor ve motive ediyorsa bu büyük bir farklılık yaratıyor. Yani, baÅŸarı için gerekli olan düzenli egzersiz grupla daha kolay saÄŸlanıyor.

Bol keyifler.

Kaynaklar

D. S. Schreiber. (2004). The Instinct to Heal. Rodale Inc.
M. Babyak, A. Blomenthal. (2000). Psychosomatic Medicine, 62.
M.Z.George, Z.Nahas. “Vagus Nerve Stimulation Therapy,” Neurology59, no.6, suppl. 4(2002)

08.04.2007