Emre Konuk

Önce her zaman olduğu gibi bir özet yapalım.

1. Mutlu kişiler mutsuzlara göre daha çok olumlu duygulara sahipler, yaptıkları şeylere kendilerini tümüyle veriyorlar ve yaptıkları şeylerin onlar için anlamlı olduğunu, yani daha büyük bir amaca hizmet ettiğini söylüyorlar.
2. Olumlu duygular ve yaşantılar ömrü 10 yıl uzatıyor.
3. Basit bir aferin çocukların matematik performansını %71 arttırıyor. Aferini esirgersek bu oran %5’de kalıyor.
4. Ä°yimserlerin enfeksiyonla savaÅŸan T4 hücrelerinin sayısı daha fazla. Ä°yimserler yılda 1’den daha az, kötümserler ise yılda 3.5 kere doktora gidiyorlar.
5. Bir çiftin iliÅŸkisinde 5 olumlu yaÅŸantıya 1 olumsuz yaÅŸantı yer alıyorsa o beraberlik saÄŸlıklı ve uzun ömürlü oluyor. Bu oran 1’e 1 yaklaÅŸtığında evlilik boÅŸanmanın eÅŸiÄŸinde demek oluyor. Olasılık %94. En azından Amerika’da böyle.
6. Bu oran iÅŸ yerlerinde de geçerli. Olumlu-olumsuz iletiÅŸim 3’e 1 oranının üzerine çıktığında ekiplerin verimliliÄŸi anlamlı bir biçimde artıyor.

Olumlu duyguları ve yaşantıları arttırmak ve olumsuzları azaltmak için günlük yaşamımızda neler yapabiliriz, hangi stratejileri yaşama geçirebiliriz? Listemiz için yine araştırmalara başvuracağız.

1. Elimizde reçetemiz ve normlarımız olduÄŸuna göre iÅŸe nerden baÅŸlıyacağımız belli:Evde 5’e 1, iÅŸyerinde 3’e 1 kuralına uyabiliriz. Her olumsuz yaÅŸantıya 5 olumlu yaÅŸantı. Tüm cephelerde savaÅŸ vermek zor gelebilir. O zaman zorlandığımız birini seçebiliriz: ÇocuÄŸumuz, sevgilimiz ya da iÅŸ yerinde bir çalışma arkadaşımız. Alışkanlıkları deÄŸiÅŸtirmek dünyanın en kolay iÅŸi deÄŸildir. Özellikle birbirinin eteÄŸinden çekiÅŸtirme kültürünün ağır bastığı canım vatanımızın bir ferdi olarak eminim zorlanacağız. Ä°lk sonuçları almak için bir haftaya, alışkanlığı oturtmak içinse 2-4 haftaya ihtiyaç var. Yapacağımız ÅŸeyler aslında basit. Ä°yi yaptığı ve onda hoÅŸlandığımız ÅŸeyleri gördüğümüzü ve memnun olduÄŸumuzu belirtmek.


2. Olumlu duyguları insana en çok yakınları ve arkadaÅŸları yaÅŸatır. Çalışan baÄŸlılığının yüksek olduÄŸu iÅŸ gruplarında çalışanların “çok iyi arkadaşım, en iyi arkadaşım” dediÄŸi en az birinin olması boÅŸuna deÄŸil. Mutlu insanların ortak özelliklerinden biri, iyi arkadaÅŸlıklar ve dostluklar kurabilmeleri. Yeni iliÅŸkiler kurabilmenin en kestirme yolu, daha baÅŸta kiÅŸilere olumlu duygular yaÅŸatabilmektir. Ä°ÅŸ yerinde birileri güzel bir ÅŸey yaptığı zaman ilk farkeden siz olun. ArkadaÅŸlarınıza ve yakınlarınıza zaman ayırın, destek olun, uÄŸraÅŸlarında yüreklendirin. Ä°nsanlar iyi birÅŸeyler iÅŸitmek istediklerinde sizi bulsunlar. Ä°nsanlara hoÅŸluk yapın. Bu, markette yükü ağır birine yardım da olabilir, yetenekli bir çocuÄŸun eÄŸitimine katkı da.


3. Olumlu duygular bulaşıcıdır. Ama olumsuz duygular daha da bulaşıcıdır. Bu yüzden eteğinizden çeken, durmadan eleştiren, yaşadığı ülkeyi, şehri ve sizi beyenmeyen, kıskanan, iğneleyen, küçümseyen, veremeyen, alamayan ve değişmemekte direnen kişilerden uzak durun. Onlar olumsuz duygularımızı, yaralarımızı ve hasta yanımızı tetiklemekte uzmandırlar. 10 metreden daha fazla yakınınıza sokmayın. Bu insanlar yanlız dolaşamazlar. Onlarla gezmeyin, eğlenmeyin, evlenmeyin, çocuk yapmayın. Yalnız kalın, düz duvara bakın ama yanınıza yaklaştırmayın.


4. YaÅŸamınızın bir döneminde size önemli katkıda bulunmuÅŸ kiÅŸileri bulun ve teÅŸekkür edin, duygularınızı iletin. YaÅŸamıyorsa bir mektup yazın. Åžimdi bir deÄŸerlendirme yapın: Mutluluk derecenize sıfırla 10 arasında bir puan verin. “10, çok mutluyum” “sıfır, çok mutsuzum” olsun. 15 gün boyunca yatmadan önce son 24 saate yaÅŸadığınız ve “iyi ki varlar” diyebileceÄŸiniz 5 olayı veya yaÅŸantıyı yazın. Bunlar çukulatalı pasta, çocuÄŸunuz, baharın geliÅŸi, sizi seven kediniz olabilir. Yazmanıza yol neden olan durumları hatırlayın. OnbeÅŸ gün sonra mutluluk derecenize bir puan daha verin. MutluluÄŸunuz artmışsa devam edin.


5. Geçmişle ilgili duygularımızın tümü olumlu ya da olumsuz anılarımızla ilgilidir. Teşekkür edebilmek bunun için önemlidir. Geçmişle ilgili olumlu anılarımızı tetikler. Kızgınlık, öfke, kırgınlık ve acıyla hatırladığımız olayları silmek, yaraları onarmak bir anlamda tarihimizi yeniden yazmak demektir ve de kolay bir proje değildir. Bu da apayrı bir yazı konusu.


6. Stresten kaçamayız, uzak duramayız. Ama baÅŸetmeyi, üstesinden gelmeyi, duyarlılığımızı azaltmayı, dayanmayı öğrenebiliriz. Hatta ne kadar büyük olursa olsun yaÅŸamın doÄŸal bir parçası olduÄŸunu bile düşünebiliriz. Dini inançları güçlü olanlar ve mistikler bu beceriyi üst sınırlara taşımış kiÅŸilerdir. Bu beceriler için ille de mistik olmak gerekmiyor. Laik söylemler de pekala oluÅŸturulabilir: “Bu krizden güçlenerek çıkabiliriz, bu da geçer” gibi.

20.03.2005

Kaynaklar

• Martin E. P. Seligman, Authentic Happiness, Free Press, 2002
• Kim S. Cameron, Jane E. Dutton, Robert E. Quinn, Positive Organizational Scholarship, Barrett-Koehler Publications, Inc., 2003