Basında Dbe

Ä°nsanın saÄŸlığının temeli, hamilelik döneminde, anne karnındayken baÅŸlıyor. Annenin duygusal sisteminin bir parçası olarak büyüyen bebek, onun yeme içme alışkanlıklarından, fiziksel hareketlerinden etkilenmiyor, aynı zamanda onun bütün ruhsal çalkantılarından, mutluluÄŸundan-mutsuzluÄŸundan da etkileniyor. Onunla birlikte yiyor, içiyor ve onunla birlikte hissediyor. Annenin, hamilelik boyunca yaÅŸadıkları sadece annenin psikolojisini deÄŸil, çocuÄŸun da psikolojisini etkiliyor. DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü'nden  Klinik Psikolog Dr. AyÅŸe Bombacı ile hamilelikte yaÅŸanan kronik stresi ve bunun bebeÄŸe etkilerini konuÅŸtuk.

Hamilelik Depresyonu Neye Bağlı Gelişiyor?

Birçok ÅŸeyi zaten biyopsikososyal açıklarız. Toplum tarafından idealize edilmiÅŸ bir annelik kurgusu var. Hem hamilelik boyunca hem de doÄŸum sonrasında “Çok mutlu olacağım, en tatlı bebeÄŸe sahip olacağım” gibi bir algı var. Mükemmel anne resmi var ve kadınlar buna ulaÅŸmaya çalışırken giderek yalnızlaşıyorlar. Sosyal medyada da böyle bir çılgınlık var, herkes en mutlu olduÄŸu anları paylaşıyor. Kimse derbeder olduÄŸu anın fotoÄŸrafını koymuyor, ancak hayat bu deÄŸil.

Annenin Çevresinde Yaşananlar mı Yoksa Kendi İlişkilerinde Yaşadığı Stres mi Daha Etkili?

İkisi de... Çünkü ikisi de travma. Eğer içinde yaşadığın sosyal sistem artık sana güven vermiyorsa ve tehlikede olduğun yönünde algın keskinleşmişse bu sende sürekli bir strese yol açıyor ve beden daha fazla stres hormonu, kortizol salgılıyor.

Hamilelik Depresyonu Bebeği Nasıl Etkiliyor?

Zor bir bebeklik döneminden tutun da ileriki yaşlara kadar depresyon, davranış bozuklukları, dikkat dağınıklığı, konsantrasyon bozuklukları, içe kapanıklık, saldırganlık gibi davranış ve duygusal gelişim problemlerinin annenin hamilelik döneminde geçirdiği stres yaşantıları ile ilişkili olduğu saptandı.

Bu Nasıl Tespit Ediliyor?

Hamilelikten başlayıp bebek 5 aylık oluncaya kadar süren bir araştırma yaptık ve stresi bulgulayan pek çok kriteri inceledik. Buna göre ilk aşamada anne ve bebek yüz yüze bakarak oyun oynuyorlar. Araştırmadaki grupları ikiye böldük: Hamilelikte stres yaşamış annelerle herhangi bir sıkıntısı olmayan anneler olarak. Ve fark ettik ki oyundan sonraki aşamada anne ifadesiz bir yüz takındığında bebekle iletişimini beklemedik anda kestiğinde bebekler bunu iki aydan itibaren algılıyorlar, aralarında güvenli bir ilişki kurulmuşsa bebek hemen anneyi yeniden kazanmaya çalışıyor. Bu da bize bebeklerin ilişkide ne kadar yetkin ama aynı zamanda sosyal ilişkiye muhtaç olduklarını söylüyor.

Bebek Rahimde Stresi Nasıl Yaşıyor?

Plasenta bebeÄŸi, hamilelik boyunca olabilecek her türlü zararlı maddeden korur. Lakin bu koruma yüzde yüz deÄŸildir. EÄŸer annenin yaÅŸadığı stres çok yüksekse, kronik bir ÅŸekilde sürüyorsa; evde ÅŸiddete uÄŸruyorsa plasenta koruyamıyor. Almanya’da yapılmış bir çalışma var: Evde ÅŸiddete maruz kalmış, üç gruba bakılıyor. Hamilelik öncesi, hamilelik boyunca ve hamilelik sonrasında ÅŸiddet görmüş kadınlar. Hamilelik döneminde evde ÅŸiddet görmüş kadınların çocukları 14 yaÅŸ civarında daha fazla stres tepkisi veriyorlar. Yani stresli anneler stresli bebekler dünyaya getiriyorlar. Kadına yapı lan ÅŸiddet aslında taşıdığı bebekte de hayat boyu sürecek etkilere sebep olabiliyor. Hamilelikte ÅŸiddet gören annelerin çocuklarında çatışma anlarında kaçma veya saldırgan tepkiler göze batarken, kontrol grubundakiler düşünüp taşınıp sakin kalmayı tercih etmiÅŸler.

Düzeltilemez mi Bu Etkiler?

Düzeltilir. Beyin, kullanıma baÄŸlı olarak geliÅŸen bir organ. Hamilelik depresyonu birçok kadının yaÅŸantıladığı bir durum. Hamileye iyi bakmak denince aklımıza yeme-içme, ultrason filan geliyor. Psikolojik destek de olmalı. Hamilelik depresyonu, doÄŸum sonrası depresyona yol açan en önemli sebep. Türkiye’de 5 kadından 2’sinde doÄŸum sonrası depresyonu görülüyor.

Hamileler Ne Yapsınlar?

Sadece bedenlerine deÄŸil duygusal hallerine de özen göstermek lazım. Psikolojik olarak da beslemek lazım… Edinburgh doÄŸum sonrası depresyon ölçeÄŸi testini yaparak kendi kendilerini deÄŸerlendirsinler. Bu bir tarama testi. Depresyon için risk altında olup olmadığını anlıyorsun. 13 puanın üzerindeyse riskin çok fazla; destek al!

Dr. Ayşe Bombacı Kimdir?

Almanya Heidelberg Ãœniversitesi Psikiyatri KliniÄŸi’nde, hamilelikteki stres yaÅŸantıları (prenatal stres), doÄŸum sonrası depresyon, anne-bebek iliÅŸkisi ve tedavisi konularında bilimsel ve klinik çalışmalar yaptı. Aynı üniversiteden aldığı doktora derecesi de yine prenatal stres ve etkileri konusuna dayanıyor. Åžu anda çalışmalarına DBE- Davranış Bilimleri Enstitüsü'nde devam ediyor.

Haber Türk / 18.07.2015

http://www.haberturk.com/saglik/haber/1104443-hamilelikte-yasanan-siddet-veya-stresin-bebege-etkileri