Çocuk ve Genç

Amacı ve Özellikleri

Grup Terapisi; bir lider psikoterapist yönetiminde, bir grup katılımcının, bir arada psikoterapi aldığı formattır. Gruplar genel olarak 8-15 kişi arasında olur ve bazen bir tema altında grup kurulurken, (kilo verme, sosyal fobi, bağımlılık vs.) bazen kişisel gelişim gibi daha genel bir amaçla grup kurulabilir.

Grup terapileri, çocuklar, ergenler ve yetişkinler için de kullanılmaktadır. Etkinlikleri oldukça yüksektir.
Grup terapileri, psikoanalitik , gestalt, psikodrama, sanat terapileri gibi ekollerle yönetilir. Bu ekollerin genel grup terapileri kuralları dışında kendi bakış açıları, felsefeleri ve doğal olarak farklı teknikleri vardır. Bu yazı genel olarak grup terapilerinin yapısı üzerinde duracaktır.

Bazı kişiler, bir grubun içinde kendi özelliklerinden, duygularından, düşüncelerinden, geçmişinden bahsetme fikrini oldukça korkutucu bulurlar. Bazı kişiler ise, bireysel terapinin cazibesi ile birebir görüşmenin tadını bilerek, grup terapilerinin gereksiz olduğunu düşünebilirler. Oysa grup terapileri insanın sosyal bir varlık olduğu gerçeğinin görerek ortaya çıkmıştır.

İnsanın doğumundan itibaren öteki ile ilişkisi onun hayata karşı temel tutumunu belirler. İlk öteki kişi anne iken, yıllarla birlikte bir grubun içinde yer alır, gittikçe pek çok grubun üyesi oluruz. Bu gruplar, iş arkadaşları, komşular, eş, aile, akrabalar gibi yakın olduğumuz ya da aynı anda trafiğe çıkan araba sürücüleri, aynı takımın fanatikleri gibi daha uzak ilişkiler kurduğumuz gruplardır. Herkesle temelde geliştirdiğimiz ilişki kalıplarının türevlerini kullanarak ilişki kurarız. Grup terapisi, her şeyden önce bu ilişki kalıplarını görmek için uygun zemin hazırlar. Geçmişimizin, kişisel tarihimizin izlerini grup terapisi içinde görebiliriz.

Yalom (1992) ve Blatner (2002), çeşitli araştırmacıların, grup terapilerinde iyileştirici olan faktörleri araştırdıkları çalışmaların sonuçlarını şu şekilde sıralamışlardır:

• Umudun yerleÅŸtirilmesi,


• Evrensellik,


• Yardımseverlik,


• Katkısal bilgi,


• Özverili olma,


• Birincil aile özelliÄŸinin grupta yinelenmesi ve bunun onarıcı niteliÄŸi,


• SosyalleÅŸme tekniklerinin geliÅŸtirilmesi,


• Model alma,


• Karşılıklı öğrenme,


• Grup baÄŸlılığı,


• Duygu boÅŸalımı (katarsis) ,


• VaroluÅŸsal etmenler.

Kısaca bu etmenlere bakacak olursak;

• Umudun yerleÅŸtirilmesi; süreçten yararlandığını gördüğü kiÅŸilerle birlikte olmak, kiÅŸinin kendi iyileÅŸme süreci için umut beslemesini destekler.


• Evrensellik; insanın kaygılarının grup içinde baÅŸkaları tarafından da hissedildiÄŸini görmesi, sorunun bir tek kendisinde olmadığını fark etmesi önemli bir iyileÅŸtirici faktördür.


• Yardımseverlik; grup terapilerinin önemli katkılarından biri, katılımcıların sadece “destek alan” rolünde deÄŸil, “destek veren” rolünde de olmalarını saÄŸlamaktır. Kendi problemini çözmeye çalışan, bu konuda zaman zaman çaresiz hisseden birinin, grup içindeki bir baÅŸka kiÅŸiye destek verebildiÄŸini görmesi, oldukça terapötik, olumlu bir iyileÅŸmenin parçasıdır.


• Katkısal bilgi; psikolojik yapı hakkında bilgi edinmek pek çok noktada sorunu çözmek için kiÅŸiye ışık tutar. KiÅŸinin bazen susarak, bazen öneri vererek, bazen farklı bakış açıları sunarak diÄŸer bir kiÅŸiye destek vermesi, o kiÅŸinin bilgi daÄŸarcığını geniÅŸletmesi, o kiÅŸi için özveride bulunması, tüm grup üyeleri için çok önemlidir.


• Birincil aile özelliÄŸinin grupta yinelenmesi ve bunun onarıcı niteliÄŸi; grup, birçok açıdan aileyi temsil eder. Ä°lk aile çatışmaları er ya da geç grupta canlanır, ancak grup içinde bu çatışmalar onarıcı bir ÅŸekilde yeniden yapılandırılır. Bu da geçmiÅŸte çözülememiÅŸ problemlerin çözülmesi, geleceÄŸe dair olumlu ve yeni atıfların yapılandırılmasını saÄŸlar.


• SosyalleÅŸme tekniklerinin geliÅŸtirilmesi; kültürün, sosyal ortamların gerektirdiÄŸi davranışların kazanılması ( arkadaÅŸ iliÅŸkileri, flört etme yöntemleri, iÅŸ görüşmeleri, topluluÄŸa hitap gibi)grup içinde, grup üyelerinin katkıları ve destekleri, geri bildirimleri ile hızla kazanılabilir.


• Model alma ve karşılıklı öğrenme; grup üyelerinin daha saÄŸlıklı davranışlarını, bakış açılarını, çözüm tekniklerini deÄŸerlendirerek model alma ve öğrenme, grup içinde sıklıkla meydana gelir. Canlılar için en temel öğrenme yollarından biridir. Grup içinde öğrenirken öğretebilir, hem öğreteni, hem öğreneni izleyebilirsiniz.


• Grup baÄŸlılığı; grup üyeleri grupta bulunan diÄŸerlerinin desteÄŸini aldığında, yargılanmadan anlaşıldıklarında ve birbirlerinin iç dünyalarını tanıdıklarında tüm üyeler arasında özel bir baÄŸ kurulur. Kendilerini oldukları gibi kabul eden bir grubun içinde, görülme, kabul edilme ve aidiyet duygularını yaÅŸarlar.


• Duygu boÅŸalımı (katarsis); egonun bütünleÅŸmesine yardımcı olan duygusal dışavurum anları, taşınan ağır duygusal yüklerden kurtulma ve yeni farkındalıklar kazanma anları olarak nitelendirilebilir.


• VaroluÅŸ etmenleri: hayatta karşılaşılan her türlü soru ve sorun, grup terapilerinde ele alınabilir, acı, haksızlık, ölüm, sorumluluk gibi varoluşçu temalar da buna elbette dahildir.

Grup terapilerinin pek çok kiÅŸi tarafından benimsenmesinin ana sebepleri bu etmenlerdir. Pek çok katılımcı, kendi deneyimlerinden yola çıkarak daha baÅŸka etmenler de eklerler. Herkes kendisine iyi gelen yolu ve yöntemi, kendi ihtiyaçlarına atıfta bulunarak deÄŸerlendirir. Grup terapileri 1940’lardan beri, ruh saÄŸlığı uzmanlarının sıklıkla kullandıkları metotlardan biridir.

ASENA YURTSEVER, Uzman Psikolog

Kaynakça:

• Blatner, A. (2002) Psikodramanın Temelleri Tarihçe, Kuram, Uygulama. Sistem Yayıncılık


• Yalom, I. (1992) grup Psikoterapisinin teori ve PratiÄŸi. Nobel Tıp Kitapevleri