Çocuk ve Genç

"Kendini tanıyan, ailesi ve çevresi ile uyumlu, isteklerini gerçekleştiren mutlu ve başarılı öğrenciler yetiştirmek."

Kariyer gelişimi süreci okul öncesi dönemde, yani yetişkinlikten çok önce başlar. Bu sebeple kariyer planlaması yapmak, rekabetlerle dolu bir geleceğe çocuğunuzun emin adımlarla başlamasını sağlar.

Okul Öncesi Dönem Kariyer Planlaması; çocukların değerlerini, ilgilerini, yetenekleri, sahip oldukları becerileri kısacası kendini tanımalarına yardımcı olur. Okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan yöneticiler, psikologlar ve öğretmenler çocukların ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ailelerin kariyer planlaması yapmasında önemli bir rol üstlenir.

Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Kariyer Planlamasında Ailenin Rolü

Çocuk doğduğu anda gözlerini aile ortamında açar, ilk etapta onlarla iletişime geçer. Doğal olarak objektif ve bilinçli gözlemler yapmaları durumunda okul öncesi döneme kadar çocuğunu ailesinden daha iyi kimse tanıyamaz. Çocukların kariyer planlamasında; onların genel ve özel yetenekleri, kişilik özellikleri, genel davranış tarzları, ilgileri, yaşam değerleri önemli rol oynar. Aile olarak bu özellikleri objektif olarak gözlemleyip, çocuklara özfarkındalık kazandırılması önemli bir süreçtir.

Kariyer Planlamasında DBE Tarafından Uygulanan Süreçler

DBE olarak bizler elimizde bulunan geçerli ve güvenilir ölçme araçları ile çocukların genel ve farklı yetenek özelliklerini saptarız. Saptayacağımız yetenek alanları sözel, sayısal, soyut, mekanik ve mekânsal yetenek olmak üzere 5 alandır.  Sözel, sayısal, soyut yetenek alanlarının ortalamasıyla genel yetenek sonucunu da saptayabiliriz. Bu yetenek testlerine ek, çocuklara, yine geçerli ve güvenilir ölçme araçları ile kişilik ve mesleki ilgi testini uygularız.

DBE Okul öncesi Kariyer Planlama Programı mesleki ilgi testi, Holland’ın mesleki kişilik tiplerini baz alarak hazırlanmıştır. Her bir soruda üç meslek tipinin resmi bulunmaktadır. Çocuktan, resimleri kendisi için uygunluğu açısından “bana çok uygun-çok seviyorum”(2 puan), “bana biraz uygun”(1 puan), “hiç uygun değil, sevmiyorum”(0 puan) şeklinde işaretlemesi istenir, daha sonra bütün testteki soruların altı meslek tipine göre toplamları alınır. En yüksek puanlı üç tip; onun mesleki kodunu oluşturur.  Bu kodların sıralamasına göre, çocukların en uygun meslek alanları belirlenir.

En son aşamada ailelerden çocukları hakkında aldığımız veriler ile bizim uyguladığımız test ve envanterlerin sonuçlarını sentezleyip, çocuğun kariyer planlamasını okul öncesinde şimdilik yapmış olacağız. Şüphesiz bunlar çocukların kesin sonuçları olmayacak ama bilimsel veriler ışığında olası mesleki gelişim eğilimleri saptanmış olacaktır. Geribildirim seansımızda, ailelere çocukları ile ilgili olarak detaylı açıklamalar yaparak, onlarla birlikte çocukların özgerçekleştirimini sağlamak amacıyla iş birliği yaparız.

DBE Okul öncesi Kariyer Planlama Programını aynı zamanda toplu olarak kurumlarda da uygulayabiliyoruz. Kurumlardaki uygulamalarda, öğrencilere mesleki ilgi testini yapmadan önce mesleklerle ilgili bir program oluşturuyoruz. Bu programla öğrencilere ve ailelerine, meslekleri ve özelliklerini, bu mesleği yapmak için hangi kişisel özelliklerin bulunması gerektiğini öğretiyoruz. Bireysel uygulamalardan farklı olarak, kurum uygulamalarında mesleki ilgi testini bu programdan sonra uyguluyoruz. Bu şekilde bir uygulama imkanı ile öğrencilerde daha fazla öz ve mesleki farkındalık geliştirmiş olmayı hedefliyoruz.

Kurumlarda, yine bireysel uygulamalardan farklı olarak, tüm test ve envanter uygulamalarının, mesleki bilinçlendirme programının ardından, çıkan sonuçlara göre öğrenciler için ihtiyaç duydukları alanlarda bir eğitim programı oluşturuyoruz. Bu son aşamada kurumlar için, öğrencilerle sistemli bir şekilde uygulayabilecekleri, öğrencilerin çeşitli meslekleri tanımalarına ve farklı yetenek alanlarını geliştirmelerine yönelik  özel bir eğitim programı sunuyoruz.

Son Aşamada Geldiğimiz Nokta

• Unutmayınız ki yaptığımız bu çalışma kariyer planlamasının ilk ancak en önemli basamağıdır.
• Bu çalışmanın sonunda edinilen bilgiler ışığında ailelerin ve eğitim kurumların, çocuğun kariyer planlamasını gelecekteki öğretim yaşamında da destekliyor olmaları büyük dileğimizdir.
• Böyle bir programı Türkiye’de ilk kez uygulamaktan dolayı gururluyuz. Umarız ki bu çalışma Türkiye’deki tüm aileler ve eğitim kurumları için iyi bir örnek olsun.