Emre Konuk

Geçtiğimiz hafta, çocukların güçlü yanlarının alıştığımızdan farklı bir sınıflandırmasını yapmıştık. Biraz daha içerikten bağımsız, biraz daha yol, yöntem ile bağlantılı bir sınıflandırmaydı bu. Yani çocuğunuzun matematikten mi, fizikten mi daha çok hoşlandığını düşünmek yerine, fiziğin, matematiğin – ya da hayattaki birçok başka iş veya alanın - hangi yönlerinden nasıl hoşlanabileceğini ortaya çıkarabileceğimiz bir yaklaşımdan söz etmiştik.

Güçlü yanları gösteren aktiviteler, çocuğunuzun doğuştan sahip olduğu, yaparken çok keyif aldığı ve iyi yaptığı aktivitelerdir. Bunlar oldukça spesifik, fakat bir o kadar da farklı bir çok aktiviteye temel oluşturabilecek eylemlerdir; herkesin gözünden kaçan önemli detayları yakalamak gibi.

Bu güçlü yanı bilirsek, çocuğumuzun birçok alanda bunu ortaya koymasını sağlayabiliriz. Örneğin çocuğun büyük bir ikna ve iletişim yeteneği olmasa dahi, bu özelliğini sanatsal alanlarda geliştirerek çok başarılı ve mutlu bir müzayedeci olabilir. Ya da sosyal bilimlerden çok, sayısal bilimlere yatkın görünen bir çocuk, bu sözünü ettiğimiz güçlü yanını eğer insan ilişkileri ve iletişimdeki detayları yakalama konusunda bir beceriye dönüştürmüşse, çok başarılı bir iletişim ya da sosyal bilimler uzmanı olabilir.

Çocuğumuzun ne şekilde öğrendiği bir başka önemli unsur; her çocuk farklı bir yöntemle öğrenir; çevresel, duygusal, sosyolojik, fiziksel, psikolojik öğrenme stilleri altında toplanan 34 farklı öğrenme stili olduğundan söz etmiştik. Eğer doğru yöntemi bulabilirseniz onun bundan ne kadar keyif aldığını ve ne kadar verimli olduğunu göreceksiniz.

İlişkilerle ilgili güçlü yanlar

Kimi çocuk yanlış seçimler ya da arkadaşlık ilişkilerinde kötü deneyimler yaşayarak derin mutsuzluklar yaşar. Kendisini o ya da bu şekilde çekici bulmayan bir çocuk değersiz olduğu hissine kapılabilir veya olumsuz özelliklere sahip olduğunu düşünebilir. Halbuki bu duruma olumlu ya da olumsuz yönler açısından bakmak yerine “güçlü yanlar” açısından bakacak olursak, görebiliriz ki güzel bir arkadaşlık ve kabul görme, onay alma hissi, belki de karşılıklı kimya ve çekim, bir tür uyum meselesidir aslında.

Aktiviteler ve öğrenme ile ilgili güçlü yanların dışında bir diğer ve son kategori; ilişkilerle ilgili güçlü yanlar. Fox, bu güçlü yanların, başka insanlarla birlikte ya da onlar için yaptığımız ve yaparken kendimizi iyi ve güçlü hissettiğimiz yanlar olduğunu dile getiriyor ve onları şöyle tanımlıyor:

1. Bu güçlü yanlar genellikle empati, iyi dinleyici olmak, düşünceli olmak, güvenilirlik, sabır, sorumluluk gibi özellikleri temel alarak gelişirler.
2. Doğallıkla kullandığımız bu özelliklerimize bilinçli olarak odaklanarak bunları geliştirmeyi seçebiliriz.
3. İlişkilerimizi güçlendirerek zenginleştirmemizi, açık ve net beklentiler oluşturmamızı sağlarlar.

Örneğin bir kimse ilişkilerde sabır gösterdiğinde kendini daha rahat, daha iyi, daha güçlü hissedebilirken, bir diğeri cesur davrandığında daha iyi daha güçlü hissediyor olabilir. Kimi zaman bunlardan bir tanesi ile ilgili olumsuz yaşam deneyimlerine sahip olabiliriz; sabırsız davrandığımızda karşımızdakinin fazla üzerine gittiğimize inanmış olabilir, ya da çok sabırlı davrandığımızda güçsüz göründüğümüze dair düşünceler edinmiş olabiliriz. Bizim için cesur olmak ısrarcılık veya baskınlık ile, sabırlı olmak ise pasiflik veya güçsüzlük ile eşdeğer olmuş olabilir.

Bu yaşam deneyimleri sırasında, iki türlüsünün de birer “güçlü yan” olduğunu ve bu güçlü yanlarımızın farklı durum ve kimselerle karşılaştığımızda farklı sonuçlar doğuracağını bilmiş olsaydık, muhtemelen kendimizle ilgili gerçekçi olmayan olumsuz inançlara sahip olmaz, kendimizi durmadan olduğumuz halden diğerine doğru gitmeye, olmadığımız gibi davranmaya zorlamazdık. Aşırı cesur tavırlarımızı belki daha işlevli ve biraz daha sakin davranışlara dönüştürebilir, çok fazla sabırlı olduğumuzda kendimizi harekete geçirmemiz gereken durumları kendimiz için tanımlayabilir ve doğal olarak iyi olduğumuz yanlarımızı çok daha verimli kullanabilirdik.

Haftaya, çocuğunuzun güçlü yanlarını nasıl keşfedeceğinize ilişkin oldukça önemli olduğuna inandığımız somut bazı önerilerden söz edeceğiz.

16.06.2010