Emre Konuk

İki haftadır egzersizin faydalarından söz ediyoruz. Bu arada Newsweek "Egzersiz ve Beyin" başlığını kapak yaparak bir sürü yeni araştırmayı bir araya getirdi. Bana da bu konuyu bir hafta daha uzatmak kaldı.

Newsweek'te yayınlanan yazının ana fikri şöyle: "Egzersiz insanları daha akıllı yapar".

Geçen hafta Amerikalı araştırmacılar şu ana değin yapılması imkansız bir şeyi başardıklarını açıkladılar: "Beyin hücrelerinin sayısını artırdık".

Aslına bakarsanız beyin hücrelerini yani nöronları artıran araştırmacılar değil deneklerin üç ay boyunca uyguladıkları aerobik egzersizlerdi.

Diğer bir araştırmacı grubu ise tempolu egzersizin yaşlı nöronları ve aralarındaki bağlantıları yoğunlaştırdığı; böylece de beynin daha hızlı ve verimli çalışabildiğini ve yeni öğrenilen bilgileri daha iyi kaydedebildiğini kanıtladı. Bunlara ek olarak fiziksel aktivitenin Alzheimer hastalığı, Hiperaktivite ve Dikkat Bozukluğu gibi kognitif hastalıkları daha başlangıç evresinde önleyebildiği yönünde bulgular var. Illinois Üniversitesi nörobilimcisi Charles Hillman'a göre insanlar egzersizin, kas yapmanın ötesinde bilişsel faaliyetler üzerindeki pozitif etkilerini çok geç fark etti.

Araştırmacılar, gelişmiş beyin tarama araçları ve biyokimya biliminin ilerlemesi sayesinde, egzersizin beyin aktiviteleri üzerindeki etkilerinin tahminlerinden daha fazla ve karmaşık olduğunu anladı. Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi'den Dr. John Ratey, egzersizin tüm vücuttaki dolaşımı geliştirdiği, metabolizma hızını artırdığı, stresi azalttığı, duygu durumu ve odaklanmayı geliştirdiğini ve tüm bunların da beynin daha iyi çalışmasını sağladığını söylemektedir. Yani egzersizin duygu durumu üzerindeki etkileri de yabana atılmamalı. Egzersiz yapmak kaygıyı önler, uyku kalitesini artırır, stres karşısında sakinleştiricidir ve kişinin kendine olan güvenini artırır. Harvard Üniversitesi Ruh Sağlığı Birimi'nin başkanı Michael Craig Miller'a göre bu tür olumlu etkiler belinizin incelmesinden dolayı değil, egzersiz sayesinde beyninizde yaşanan gelişim sayesinde olur. Düzenli egzersiz; odaklanma, sakinleşme ve atılganlığı tetikleyen ve nöronlar arası mesaj iletişimini kuran dopamin, serotonin ve norepinephrine nörotransmiterlerini düzenler.

Geçen sene yapılan bir araştırmaya göre haftada en az üç kez düzenli egzersiz yapan yaşlıların Alzheimer'a yakalanma veya bunama riski azalıyor ve sadece yürüyüş yapmak bile yeterli oluyor. Egzersizin bunamayı hızlandıran kolesterolü düşürdüğü, yüksek tansiyonu ve şeker hastalığını önlediği tespit edildi.

Bilimsel araştırmalara göre gün içinde egzersiz yapan çalışanlar kendilerini, egzersiz yapmayanlara nazaran daha verimli ve üretken, aynı zamanda da strese daha dayanıklı buluyorlar. Yapılan pek çok araştırma sonucunda egzersizin muhakeme gücünü ve konsantrasyonu geliştirdiği bulgulansa da, bu egzersizin süresi, sıklığı ve yoğunluğunun ne kadar olması gerektiği hakkında kesin cevaplar halen araştırılmaktadır. Ancak uzmanlar haftada bir iki kere yürüyüş yapmanın faydalı olacağında hemfikirler.

Eğer bütün gün koltuğunuzda oturmayı seviyorsanız, pek de hareket edemediğiniz masa başı bir işte çalışıyorsanız veya egzersize vakit ayıramıyorum diyorsanız "atıştırmalık egzersizler" tam size göre. Ofiste ya da evdeyken en az 10 dakikalık paketler halinde atıştırmanızın yeterli olacağı bu egzersizler, ofiste telefonla konuşurken yürümek, asansör yerine merdiveni kullanmak, evde televizyon izlerken reklam arasında ayağa kalkıp evin içinde biraz yürümek gibi ev ve iş hayatınızda kolayca uygulayabileceğiniz türden.

15.04.2007