Emre Konuk

Birkaç haftadır sizlere liderleri lider yapan özelliklerden bahsediyorum. Hatırlayacağınız üzere, yapılan araÅŸtırmalar liderlikte güçlü yanlara odaklanmanın önemini vurguluyordu. Benzer ÅŸekilde araÅŸtırmalar, liderlerin iyi ekiplere ihtiyacı olduÄŸunu ve ekiplerindeki kiÅŸilerin de güçlü yönlerine odaklanmaları gerektiÄŸini gösteriyor. Hatta ekiplerine farklı yeteneklerde kiÅŸileri dâhil etmenin avantajının altını çiziyor. Nitekim Gallup’un araÅŸtırmaları bu farklı yeteneklerin 4 grupta toplandığını gösteriyordu: Yürütme, Etkileme, Ä°liÅŸki Kurma ve Stratejik Düşünme.

Sonuç olarak araştırmalar, liderleri lider yapan şeylerin, güçlü yanlara odaklanmak ve farklı yeteneklere sahip başarılı ekiplerle çalışmak olduğuna işaret ediyor. Tüm bu bulgular bize liderlikte başarıya giden yolda nelerin önemli olduğunu gösteriyor ama liderlerin bu noktaya gelene kadar insanları nasıl peşlerinden sürüklediğini anlatmıyor. Nitekim şu zamana kadar altını çizdiğimiz yönler, bugün pek çok başarılı yöneticide gözlenebilen özellikler ama sadece bu özelliklere sahip olmak lider olmak için yetmiyor. Liderlik, en temelde belirli hedefler doğrultusunda insanları peşinden sürükleyebilmeyi gerektiriyor.

Peki sizce pek çok insanı peşinden sürükleyen liderler bunu nasıl başarıyor? Ya da bir diğer ifade ile insanlar neden bu kişilerin arkasından gidiyor?

Bu sorunun cevabı yine Gallup’un 2005-2008 yılları arasında, her biri bir liderin arkasından giden, izleyen 10.000 çalışan ile yaptığı bir dizi araÅŸtırmada yatıyor. Sonuçlar liderlerin kendilerine has özelliklerinin yanı sıra, liderlerin birlikte çalıştıkları kiÅŸilerin ihtiyaçlarını ve isteklerini iyi tespit ettikleri ve buna uygun aksiyonlar aldıklarını gösteriyor. Şüphesiz farklı kitlelerin farklı ihtiyaçları olmakla beraber, genel olarak bir lideri-yöneticiyi izleyenlerin 4 temel ihtiyaçlarının olduÄŸu gözlemleniyor: Güven, Åžefkat, Ä°stikrar ve Umut.

Güven (Trust): AraÅŸtırma sonuçları takipçilerin bir liderde aradıkları en önemli özelliÄŸin güven olduÄŸunu gösteriyor. Nitekim farklı organizasyonlarda yapılan farklı çalışmaların ortak sonucu, liderlerine güvenmeyen çalışanların çalışan baÄŸlılığının 12 de 1 oranında olduÄŸu yönünde. Ä°yi ve baÅŸarılı ekiplerden farklı olarak, çatışmanın yoÄŸun olduÄŸu ve ekip ruhunun geliÅŸmediÄŸi gruplara bakıldığında “güven” meselesinin sık sık gündeme geldiÄŸi ve sorgulandığı, bu ekiplerin başında olan kiÅŸilerin ise liderlik vasıflarından uzak olduÄŸu görülüyor.

Şefkat: Araştırmalar, şefkatin, liderlerin insanları peşinden sürükleyebildikleri bir başka yönleri olduğu sonucunu gösteriyor. İş dünyasından örnek verecek olursak, çalışanlarını önemseyen, değer veren, onların bireysel ihtiyaçlarını, hassasiyetlerini gözeten ve onlara şefkat gösteren liderlerin oldukça sadık çalışanlara sahip oldukları görülüyor. Çalışan bağlılığının da ötesinde, bu gibi liderlerin ekiplerinin daha üretken, daha verimli, daha yüksek performansa ve motivasyona sahip oldukları ve bu sinerjinin adeta birlikte çalıştıkları diğer insanlara hatta müşterilerine de yansıdığı gözleniyor.

İstikrar: İstikrar, bir liderin takipçilerini etkileyen ve etraflarında bir kitle oluşturmalarını sağlayan bir diğer önemli özellik. Yine örneğimizi iş dünyasından verecek olursak, başarılı liderlerin ekiplerine, yöneticilerinde gördükleri önemli özellikler sorulduğunda, ortak yanıtlardan başta gelenlerin istikrar ve tutarlılığa yönelik sıfatlar olduğu görülüyor. Nitekim bu kişiler ihtiyaç duydukları her an yanlarında olan, kararlı, dengeli, güçlü ve güvenilir liderlere sahip olduklarını ifade ediyorlar.

Umut: AraÅŸtırmacıların liderlerin nasıl insanları peÅŸinden sürüklediklerine dair yaptıkları bir dizi çalışmanın son ortak noktası ise “umut”. Nitekim çalışmalar sonucunda takipçilerin ÅŸimdiki zamanda “kararlılık ve güven”, gelecekte ise “umut” vaat eden kiÅŸilerin peÅŸinden koÅŸtukları ve liderleri lider yapan en önemli yönlerden birinin de, takipçilerine ümit veren aksiyonlar almak olduÄŸu görülmüştür. Buna en iyi örnek, ekonomik krizlerin yaÅŸandığı zamanlarda, çalışanlarının iÅŸlerine son vermek yerine, çalışanlarıyla daha da bütünleÅŸen, kriz ortamını bir fırsat olarak görüp, yeni, farklı iÅŸ alanları üretmeye çalışan liderlerin başında olduÄŸu organizasyonlarda görebilirsiniz. Bu gibi organizasyonlarda, baÅŸarılı liderle çalışan kiÅŸilerin kriz ortamında bile yüksek performans ve motivasyonla güven içerisinde çalıştıkları, kuruma olan baÄŸlılıklarının daha da arttığı ve gelecekle ilgili umutlu oldukları gözlenmektedir.

Sonuç olarak, liderlik doÄŸuÅŸtan gelen yetenekler ile zamanla öğrenilen becerilerin bir bileÅŸkesi olmanın da ötesinde ihtiyaçları doÄŸru bir ÅŸekilde deÄŸerlendirebilmeyi ve uygun aksiyonlar almayı gerektiriyor. Bu aksiyonları alırken, güçlü yönlere odaklanmak, sınırlılıkların farkında olmak ve güçlü yönlerin ortaya çıkartıldığı farklı yeteneklere sahip iyi ekiplerle çalışmak liderin baÅŸarılı bir lider olmasını saÄŸlıyor. Tüm bu süreçte güven, istikrar, ÅŸefkat ve umut ise bir liderin koluna taktığı altın bilezik oluyor ve tabii ki insanlar kolunda altın bileziÄŸi olan kiÅŸilerin arkasından koÅŸuyor…

Haftaya yeni bir konu ile yolculuÄŸumuza devam…

22.11.2009