Çocuk ve Genç

Eren, o gün yine kolunda diÅŸ izleri ve bacağındaki morluklarla geldi eve... Bu durumu gören annesi ne yapacağını bilemedi... Bir ara babasını aramayı düşündü ama vereceÄŸi tepkiden çekindi... Okulu aradı... Öğretmen durumun farkında olduklarını, Eren’i bu ÅŸekilde istismar eden çocuÄŸun ailesi ile görüştüklerini ama olumlu bir geliÅŸme kat edemediklerini söyledi... Eren, ailesi ve okuldakiler dahil olmak üzere herkes kala kalmıştı....

Bu hikaye size tanıdık mı geldi? Bu gibi durumlar hemen hemen her okulda çeşitli dozlarda yaşanmakta ve kişilerin kendilerini çaresiz hissetmelerine neden olmaktadır.

Peki bu durumla baş etmek için ne yapmalı?

En önemli nokta çocuÄŸunuzun sarsılmış olan özgüveninin tamir edilmesi ve her ne olursa olsun, başına ne gelirse gelsin sizin onun yanında olacağınızı bilmesi, hissetmesidir. ÇocuÄŸunuza: “Bu durumdan hoÅŸlanmadığın her halinden belli. Kimsenin senin hoÅŸlanmadığın bir ÅŸeyi sana yapmaya hakkı yok. Arkadaşının bu yaptıkları hiç de normal davranışlar deÄŸil. Sen arkadaşının bu davranışlarına boyun eÄŸmek zorunda deÄŸilsin. Ben senin bu problemi çözebileceÄŸine inanıyorum.” ÅŸeklinde bir konuÅŸma yaparak içinde bulunduÄŸu durum hakkında bilgi verebilir, bu durumdan kurtulması için alternatifler sunabilirsiniz.

Hemen öğretmenlerle konuÅŸmak, zarar veren çocuÄŸu ailesine ÅŸikayet etmek veya çocuÄŸu köşede kıstırıp fırça çekmek aklınıza gelecek en son çözüm yolları olsun. Çünkü bu davranışlar çocuÄŸunuza “Senin bu durumdan kendi başına kurtulma becerin yok, bu nedenle ben duruma el koyuyorum ve olayı BEN çözüyorum” mesajı vereceÄŸinden çocuÄŸunuzun zaten kırılmış olan özgüvenine bir darbe daha vurmaktan ileri gitmeyecektir.

ÇocuÄŸunuza kendini savunmada yardımcı olacak ama aynı zamanda sınırı aÅŸmayan stratejiler bulmasına yardım edin. “Sen de ona vur” veya “Sen de onu ısır” gibi yaklaşımlar yerine, çocuÄŸunuzun yaşıtlarına göre daha geliÅŸmiÅŸ becerilerine kullanarak kendini savunmasını önerin. ÖrneÄŸin, çocuÄŸunuzun sözel becerisi iyiyse, arkadaşından zarar göreceÄŸini hissettiÄŸinde hemen o çocuÄŸun yanında ayrılmasını ve öğretmenine dil becerisini kullanarak durumu anlatmasını söyleyebilirsiniz. Bizim toplumumuzda yaygın olan “Sen de ona zarar ver” mantığı pek iÅŸlevsel bir çözüm deÄŸildir. Çünkü, bu tür davranışlar ortamı germekten ve sorunu tırmandırmaktan öteye gitmez.

Zaman zaman benzer deneyimlerinizden bahsedebilir, kendi kullandığınız problem çözme stratejilerinden örnekler verebilirsiniz. Bu konuşmalar, olayın dramatikleştirilmesini engeller ve aile içi paylaşımınızın artmasına zemin hazırlar. Dolayısıyla olumsuz bir olayı, çocuğunuz için öğrenme vesilesine dönüştürebilirsiniz.

Unutmayın! Çocuğunuz büyüyor ve siz o her sorun yaşadığında yanında olamayacaksınız. Çocuğunuz bu çevrede, bu tür insanlarla sürekli karşılaşacak. Eğer problem çözme ve bu tarz durumlarla baş etme becerilerini geliştirmesine fırsat tanımazsanız, ileriki yaşamında daha büyük sorunlar yaşayabilir.

Eğer çocuğunuzun tüm çabalarına rağmen olayların ardı arkası kesilmiyor ise, çocuğunuza müdahale edebileceğinizi gösterin, fakat öncesinde onun da fikrini alın.

Açelya Åžahin Uzman Klinik Psikolog - DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü Çocuk ve Genç Psikolojik Danışmanlık Merkezi