Çocuk ve Genç

Pandemi sonrası daha çok tercih edilmeye başlayan online terapi pek çok açıdan danışanlara avantajlar sağlamaktadır. Hemen her yaş grubu ile uygulanabilen ve pek çok terapi ekolünün dâhil olabildiği seanslarda çocuk ve genç danışanlar evlerinden terapistleri ile görüşmeye bağlanarak süreçlerini yüretebilmektedir. Farklı yaş gruplarının farklı ihtiyaçları dikkate alınarak yürütülen online süreçlerde aileler tıpkı yüz yüze seanslarda olduğu gibi sürece destek olan ve bazı durumlarda da dâhil olan konumdadır. Bu süreçte aile ile iş birliği oldukça önemlidir.

Ebeveyn Görüşmeleri

Özellikle küçük yaştaki çocukların terapi süreçlerinde ebeveynin çocuğun gelişim öyküsünü ve problem alanlarını, terapiden beklentilerini ifade etmesini sağlamak amacıyla yapılan ebeveyn görüşmelerine sıklıkla başvurulabilir. Bu görüşmeler online süreçlerde de sürecin en başında ve belirli aralıklarla yapılabilir.

Terapist bazı durumlarda çocuğu aile ile ortak seansa almayı aile ilişkilerini gözlemlemek ya da ortak bir çalışma yapmak için isteyebilir. Bazı süreçlerde ise seanslara tüm ailenin katılımı ile devam etmek tercih edilebilir.

Çocuk ve Genç Görüşmelerinin Evde Düzenlenmesi

• Erken Yaş Dönemi (3-6 Yaş)

Ailenin görüşme öncesi ortamı ayarlaması önemlidir. Televizyon gibi sesli uyaranların kapalı durumda olması, çocuğun dikkatini dağıtabilecek nesnelerin seansın gerçekleşeceği odada bulunmaması gerekir. Terapistin önceden aileden istediği boya kalemi, kağıt, oyun hamuru, kukla gibi materyaller olduysa bunların hazır bulundurulması da gerekir. Seans içinde çocuğa teknik destek sağlamak için bulunan ebeveynin mümkün olduğunca gözlemci durumda kalması ve terapist ihtiyaç duymadıkça müdahale etmemesi önemlidir.

Terapistle yeterli çalışma yapıldıktan sonra bu yaştaki çocuklar da tek başlarına seansta bulunabilirler. Böyle bir durum gerçekleştiğinde ebeveynin (ya da seansta çocuğa destek olabilecek yetişkinin) gerekli olduğunda seansın gerçekleştiği ortama gelebilecek müsaitlikte olması gerekir. Bu yaş grubu için 50 dakikalık ortalama bir seans süresi gerekli durumlarda terapistin de önerisi ile kısaltılabilir ve bir seans süresi birkaç görüşmede tamamlanabilir.

• 6-12 Yaş Dönemi

Bu yaş grubu çocuklar genelde terapistle tanışma süreci sonrasında görüşmeyi baş başa geçirebilirler. Ancak bazı durumlarda bunu tercih etmeyen çocuklar için terapistin önerisi ile seanslara eşlik eden ebeveyn/yetişkin olabilir. Bu kişilerin de terapistle sıkı bir iş birliği içinde olmaları önemlidir. Bu kişilerden çocuğu cesaretlendiren ancak müdahale etmeyen bir tutum beklenir. Ayrıca seansta sergilediği tavır, tutum ve davranışlarla ilgili seans dışında çocuğu eleştirmemek gerekir.

• Ergenlik Dönemi

Ergenlik dönemde oldukça hassas gelişebilen duygusal tepkilere sıkça rastlanabilir. Genç danışanların diğer tüm danışanlarda olduğu gibi terapiste güvenmeleri çok önemlidir. Bu güvenin sağlanması için terapist de gereken hassasiyeti gösterirken aileyi bilgilendirme sürecinde genç danışanın iznini ve onayını alarak hareket eder.

Genç danışanlar yaptıkları online görüşmelerde seslerinin evdeki diğer kişiler tarafından duyulması gibi konularda endişeli olabilirler. Bu sebeple aile üyelerinin, seans sırasında genç danışanın kendini rahat hissedebilmesi için, evde gereken düzenlemenin yapılması konusunda destekleri oldukça önemlidir.

Klinik Psikolog Ceren Kurtay Doğan
DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü
Çocuk ve Genç Psikolojik Danışmanlık Merkezi