ÇOCUKLUK ÇAĞI DEPRESYONU

Depresyon, kişilerin hayatını olumsuz yönde etkileyen bir duygu durum bozukluğudur. Hayatın herhangi bir sürecinde ve her yaşta depresif bozukluk ortaya çıkabildiği gibi farkındalık ve erken dönemde müdahale büyük önem taşımaktadır. Yetişkin bireylerde olduğu gibi çocukluk döneminde de depresyon görülebilmektedir ve bazı belirtiler erişkin dönemi ile benzerlik gösterebildiği gibi bazıları erişkin dönemi depresyonundan farklılık gösterir. Dolayısıyla çocuklarda görülen olası depresif bozukluk belirtilerini ve gelişimsel dönem özelliklerini iyi tanımak gerekir. Erken müdahale ile çocukluk çağı depresyonunun tanınması çocuğun ileriki yaşantısında sahip olması muhtemel rahatsızlıklardan korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

ÇOCUKLARDA DEPRESYON GÖRÜLEBİLİR Mİ?

Depresyon herhangi bir yaşta ortaya çıkabilmektedir. Fakat çocukluk çağı depresyonu, çocuğun belirli zamanlarda hüzünlü ya da durgun olmasından farklıdır. Buna göre, en az 2 haftadır ya da daha uzun süredir günün büyük bir bölümünde devam eden huzursuzluk, nedensiz ağlamalar ya da öfke patlamalarının görülmesi ile bu durumların çocuğun okul yaşantısını, sosyal ilişkilerini ve aile yaşantısını olumsuz etkilemesi bize çocukluk çağı depresyonunu düşündürmelidir.

Çocukluk çağı depresyonu ile ilişkili olabilecek bazı faktörler şunlardır;

Genetik yatkınlık yani ailede depresyon veya bipolar hastalık öyküsü olması
Çocuğun istismar geçmişinin olması
Ebeveyn boşanması
Akran zorbalıkları
Yakın bir akrabanın, sevdiği bir kişinin veya evcil hayvanının ölümü
Akran sorunları (çocuğun sevdiği bir arkadaşıyla arasının bozulması gibi)
Taşınma, şehir veya ülke değişikliği
Çocukta Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olması
Çocuğun ebeveynlerinin mükemmeliyetçi, çok ilgili ya da ilgisiz olması
Çocuğun kronik bir rahatsızlığının olması
Düşük sosyoekonomik düzey
Çocuğun zekâ geriliği olması

Bunun yanı sıra Çocukluk Çağı Depresyonu belirtileri ise şöyle sıralanabilir;

Depresif ruh hali (üzüntü, çökkünlük, boşluk hissi, çaresizlik hissi)
Sevilen aktivitelere karşı ilgi ve zevk kaybı
Sıkça fiziksel şikâyetlerde bulunma
Uykusuzluk ya da aşırı uyuma
Yeme düzeninde değişiklik (İştah kaydı ya da kilo değişikliği)
Düşük enerji
Odaklanma problemleri (yaptığı işe konsantre olamama)
Düşünme becerilerinde yavaşlama
Psikomotor (kas becerileri) alanda görülen artış ya da azalma
Değersizlik ve suçluluk düşünceleri
Akran ilişkilerinde başarısızlık
Tekrarlayan intihar düşünceleri

Bununla birlikte çocukluk çağı depresyonu belirtileri göğüs ağrısı, karın ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı gibi bedensel belirtiler şeklinde ya da ayrılma kaygısı, okul reddi, akademik problemler, dikkat kaybı, kaygı, gerginlik, sosyal geri çekilme, isteksizlik şeklinde de ortaya çıkabilmektedir.

ÇOCUKLUK ÇAĞI DEPRESYONU TEDAVİ SÜRECİ

Daha önce de belirtildiği gibi çocukluk çağı depresyonunun fark edilerek zamanında müdahale edilmesi ve buna göre tedaviye başlanmasıson derece önem taşımaktadır. Belirtiler fark edildiğinde öncelikli olarak alanında uzman kişilerden destek alınması ve sürece uygunbir tedavi planı oluşturulması önemlidir. Tedavi planı oluşturulurken alanında uzman psikolog ve psikiyatristlerden destek alınması gerekir. Depresyon tedavisi için psikiyatristiniz yani doktorunuz tedaviyi planlayacak kişi olup, ilaç tedavisini,psikoterapiyi veya her ikisini aynı anda yürütmeyi tercih edebilir.Belirli semptomların tedavisinde doktor tavsiyesi ileilaç tedavi planlaması gerekli görülebilecek olup, üzgün, mutsuz, gergin ve huzursuz hissetme gibi duygu-durum değişiklikleri, düşük öz saygı, sevilmeme, reddedilme, uyumsuz olma, dışlanmışlık, çaresizlik, ümitsizlik gibi olumsuz düşünme stilleri, sosyal geri çekilme, sosyal beceri problemleri, sosyal problem çözme zorlukları gibi sosyal ilişkilerde yaşanan zorluklar ile hareketsizlik, yorgunluk, keyif alamama gibi motivasyonel zorluklarile baş etme süreçlerinde psikoterapi desteği alınmalıdır.

KAYNAKÇA
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual: 5th edition text revised(DSM V-TR). New York: Author.
Data and statistics on children’s mental health (2020). Retrieved from https://www.cdc.gov/childrensmentalhealth/data.htmledition text revised(DSM V-TR). New York: Author.
Demitri M., (2016). Depression in Children and Adolescents. PsychCentral.
Smith A., (2020). Sign of Childhood Depression. PsychCentral.