Çocuk ve Genç

Ebeveynlik, birçok sorumlulukla kapımızı çalan ve hayat boyu devam eden bir yolculuktur. Ebeveyn olduktan sonra hiçbir ÅŸey eskisi gibi olmaz ve bu çoÄŸu zaman güzeldir. Birçok ebeveyn, çocuÄŸu olmadan önceki zamanı hızla unutur ve hatta sanki öncesi yokmuÅŸ gibi hissedebilir. Bu hızlı adaptasyonun kaynağı ise şüphesiz “koÅŸulsuz sevgi”dir. Size çok ihtiyacı olan küçücük bir bebek, gözlerinizin önünde ve sizin emeÄŸinizle pek minik adımlarla büyür. Bu mucizevî sürece ÅŸahitlik etmek büyük bir emek gerektirirken, paha biçilmez bir hazzı da beraberinde getirir.

Anne-Baba Olmanın Öğrenilen Yüzü

Bir bebeÄŸi büyütmek, bir çocuÄŸu yetiÅŸtirmek ve hatta onunla büyümek… Deneyimsel yollarla öğrenilen bir süreçtir. Daha önce bir çocuk büyütmemiÅŸ kiÅŸilerin ilk ebeveynlik deneyimlerinde biraz kaygılanmaları normaldir. Ancak kaygı, sürecin deneyimsel tarafının önüne geçmediÄŸi sürece bu öğrenme ve adaptasyon süreci oldukça hızlı ilerler.

Mükemmel Olma Hedefi Hata Yaptırır!

Ebeveynlik sürecinde akışta olmak, kaygıyı kontrol altında tutarak gözlem ve çocukla iliÅŸki odağında kalarak dengeyi kurabilmeyi beraberinde getirecektir. Akışta kalmayı öğrenmiÅŸ ebeveynler çocuklarının tepkilerini daha iyi gözlemleyebilir ve sürece daha hızlı uyum saÄŸlayabilirler. Ancak “her ÅŸeyi mükemmel yapmaya çalışmak” bir ebeveyni sürecin akşından uzaklaÅŸtırıp, daha çok hata yapmasına sebep olabilir. Çünkü ebeveynlikte mükemmel olmak mümkün deÄŸildir. Bu uÄŸurda gösterilen çaba beyhude bir çabadır.

Bir Ebeveyn Olarak DiÄŸer Roller ve Denge

Ebeveyn olmak kişiye yeni ve önemli bir rol verir. Ancak bu rol; eş, arkadaş, çalışan, kardeş, evlat gibi diğer rolleri ortadan kaldırmamalıdır. Çünkü bu diğer roller, ebeveynlik süreci için önemli kaynaklar içerir. Kişinin tek bir role sıkışıp kalması, onun sosyal olarak beslenememesi anlamına gelir. Bu sıkışmışlık içinde sabır, hoşgörü, tolerans azalırken; endişe ve mutsuzluk artar. Tüm ihtiyaçlarını çocuğundan karşılamak gibi işlevsiz bir ihtiyaç belirir. Bu ortamda yetişen çocukta bir takım olumsuzluklar gözlenebilir.

Bir Ebeveyn Önce Kendine Bakım Vermelidir!

Uçakta “Önce kendi maskenizi takın.” ikazı, kendi iyi ve saÄŸlıklı olmayan birinin bir baÅŸkasına yardım edip, faydalı olamayacağını çok güzel açıklayan bir örnektir. Ebeveynler kendi ihtiyaçlarını da gözeterek hareket ettiklerinde çocukları mutlu bir ebeveyn modeli ile büyüme ÅŸansı yakalayabilecektir. Tüm öğünlerini kusursuz bir ÅŸekilde çocuÄŸu için hazır bulunduran ama mutsuz, tükenmiÅŸ bir anne yerine o öğünleri biraz daha eksik ama neÅŸeyle hazırlayan bir anneyi tercih edip etmeyeceÄŸimizi tartışabiliriz!

Her Çocuk Mutlu Bir Aileyi Hak Eder!

Bir çocuk için mutlu bir ailede büyümek çok önemlidir. Çocukluk dönemi travmalarının azımsanmayacak bir kısmı aile içindeki sorunlar ve olumsuz ilişkilerle ilgilidir. Aile içindeki olumsuzluk, ebeveynlerin mutsuzluğu ve tükenmişliği çocuğun ders başarısından, kendini ifade etme becerisine, yetişkinlik dönemindeki ilişkilerinin kalitesinden partner seçimine kadar çok geniş bir etkiye sahip olabilir.

Çocuğun Üçüncü Ebeveyni: Anne- Babasının İlişkisi

Anne- Babanın arasındaki ilişki bir çocuğu en az anne-babasının bireysel mutluluğu ve sağlığı kadar önemlidir. O Yüzden bu ilişkiyi çocuğun üçüncü ebeveyni olarak kabul edebiliriz. Evliliğinde mutsuz hisseden, ilişkisinde tatmin olmayan, kendini değersiz ya da sevilmiyor hisseden kişiler mutlaka bu durumu ebeveynliklerine yansıtırlar.

Çocuklar ve ayna-nöronlar

Ebeveynler her ne kadar çocuklarının yanında tartışmamak ve onlara bir takım sorunları yansıtmamak için azami çaba içinde olsalar da çocuklar sözsüz iletişim becerisine sahip oldukları için hissederler. Hissettikleri şeyi isimlendirip anlamlandıramasalar da bu onlarda huzursuzluk, uykuya dalamama, içe dönme, iştahsızlık gibi farklı alanlarda kendini gösteren sonuçlara sebep olabilir.

BoÅŸanan Ebeveynler

Sağlıklı yürütülmüş bir boşanma süreci ve sonrasında ebeveynlerin kişisel iyilik hallerini sürdürüyor olmalarını, aynı evde ama mutsuz ebeveynlere tercih edebiliriz. Tabi her ilişki şansı hak eder, ancak boşanmayla sonuçlanmış bir evlilikten çocukların mutsuz çıkacağı gibi bir varsayımda bulunmak doğru olmayacaktır. Boşanmak zorlayıcı bir süreç olabileceği için, bu süreçte destek almak tüm aile için süreci oldukça kolaylaştırabilirken, yeni hayata adaptasyon sürecini de hızlandıracaktır.

Yardım Almaktan Çekinmeyin

Bireysel ya da aile terapisi ile var olan sorunları çözmeye niyet etmek ve deÄŸiÅŸime karar vermek her zaman çok kolay deÄŸildir. Bu noktada “ÇocuÄŸum için…” diyerek yola çıkmak sizi daha hızlı motive edebilir. Çünkü siz iyi olmadan çocuÄŸunuza yardım edebilmeniz oldukça zordur. Ve terapi, çocuÄŸunuzla aranızdaki engelleri bir bir kaldırarak sizi önce kendinize sonra çocuÄŸunuza yaklaÅŸtırır.

Ceren KURTAY DOĞAN Klinik Psikolog - Çocuk ve Genç Danışmanlık Merkezi DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü