Yalan Dolu Dünya
Annesi, “Sorunumuz, kızım çok rahat yalan söylüyor” diye baÅŸlamıştı. Peki nasıl yalanlardı acaba bunlar; “ödev yok” diyor. Gözümün önünde yaptıklarını “ben yapmadım” diyebiliyor. ArkadaÅŸlarına kardeÅŸi olacağını söylüyor ama yok böyle bir durum. Çocuksa “hayatta en çok bir kardeÅŸim olsun istiyorum annem babam da olur dediler” diyor. Anne’ye “doÄŸrumu bu. 2. çocuk düşünüyor musunuz?”-“ Hayır asla istemiyoruz.”-“ Peki bunu kızınıza net bir ÅŸekilde söylediniz mi?”- Hayır olur diyoruz. Söyleyemiyoruz. Burada kızının yalanından ÅŸikayet etmeye hakkı var mı annenin!
Çocukların yalanları aldatma amacı gütmez. Büyükler gibi bilerek aldatmak amacıyla gerçek yalanlar söylemezler. Çocuk gerçeği iyi değerlendiremediği için, gelebilecek olumsuz tepkilerden korktuğu için, kendini korumak için, çok istediğini gerçekmiş gibi hayalinde canlandırdığı için, büyüklerinin yalanlarına tanık olarak bunu model alabildiği için tam olarak doğruyu aktaramaz.
Hangi Çeşit Yalanlar, Nasıl ve Neden Söylenir
- Küçük çocuklar gerçeği iyi değerlendiremediği için hayal dünyaları çok geniş olduğu için inanılmaz öyküler anlatırlar.
- Ana babanın yalanına tanık olan çocuk, yalan söylemeyi öğrenir. Dışarı çıkarken onu kandırıp çıkmak. Arkadaşına götürdüğünü söyleyip aşı’ya götürmek gibi
- Eleştirilen, yargılanan, sert tepki gören, mükemmelliğe zorlanan çocuk kendini korumak için yalana başvurabilir.
- İşe gitmek istemeyerek. “hastayım” diye sosyal yalanlara tanık olmak.
- DoÄŸru söylediÄŸi halde“Yalan söylüyorsun” diye suçlanan çocuÄŸun kendini deÄŸersiz hissetmesine, agresif olmasına ve yalanı alışkanlığa dönüştürmesine neden olunur.
- Başkalarının hayranlığını kazanmak amacıyla yalan söylemek onun eksik olduğu durumu görmemizi de sağlar.
- Bir özlemi dile getirmek için kardeşim olacak diyebilir.
- Takdir, onay görmeyen çocuk bu ihtiyacını karşılayabilmek için yalan söyleyebilir.
Gerçeği Bulmak İçin Yalanı Nasıl Önleyebilirsiniz?
-
Dürüstlüğün önemini anlaması için yetişkinler doğru örnek olmalıdırlar. Çocuklar hangi yaşta olursa olsunlar yaşına uygun bir dil ve yaklaşımla doğruyu söylemek gerekir.
- Aşırı tepki göstermeden, sakin, hoşgörülü, cezası bir yaklaşım gerekir ki sizin öfkenizden korunmak için, yalan söylemeye devam etmesin.
- Koyulan kurallarla çocuğun yaşamını fazla sınırlandırmamalıyız
- Onlardan baÅŸarabilecekleri ÅŸeyleri bekleyiniz.
- ÇocuÄŸa söyleyemediÄŸimiz yalanlarımızı bir baÅŸkasına söylemesi için aracılık yaptırmamalıyız. ÇocuÄŸunuza “Annem yok de” diye telefondaki ile görüşmemek.
- “Bu yaptığın aramızda kalsın baban duymasın”, yaklaşımlarında bulunmamak.
- Doğruyu söyleyince olumsuz yaklaşmamak
- Fiziksel taciz çocukta benlik algısını olumsuz etkiler, yalanı pekiştirir.
- Çocuğunuzu diğer çocuklarla kıyaslamayınız.
- Çocuğunuz, istek, sıkıntı ve kaygılarını sizinle paylaşabileceği bir iletişim ortamı bulmalıdır. Çocuğunuzu dinleyerek, çözüm yollarını bulmasına yardımcı olabilirsiniz.
- Yalan söylediÄŸi için “yalancı” etiketlemesi yapmak, bunun gereklerini yaparak ancak yalanı sürdürmesine yardımcı olacaktır. KiÅŸiliÄŸini davranıştan bağımsız deÄŸerlendirebilmeli onu sevgiyle kabul edebilmeliyiz.
- DoÄŸruyu kontrol ederek denetleyebilirsiniz. “Ellerini yıkadın mı?” yerine “gel güzel ellerini koklayayım” demek kontrol edileceÄŸini bildiÄŸinden, istenen davranışın yapılmasını saÄŸlayacaktır.
Çocukların davranışlarındaki olumsuzluklar aslında ebeveynlere verilen mesajlardır. Davranışa odaklanmak yerine bu davranışın sebeplerini, çıkış noktasını görürseniz çözüme de daha kolay ulaşabilirsiniz.
Şeyda Özdalga, Uzman Klinik Psikolog - DBE Çocuk ve Genç Psikolojik Danışmanlık Merkezi
Benzer İçerikler :
Ergenlik Nedir? Ergenlik dönemi çocukluk ve yetişkinlik dönemleri arasında geçişi işaret etmektedir. Ergenlik dönemindeki bireyler fiziksel, zihinsel, ...
Yaz tatiline sayılı günler kala öğrenci ve ailelerini karne telaşı sardı. Notları iyi olan çocukların sabırsızlıkla beklediği karne dönemi, not sorunu yaşayan...
Mükemmeliyetçi olmak, hiçbir işi, asla yüzde yüz başarı ile tamamlamanızı sağlamayacağı gibi sizi maksimum düzeyde strese sokar. Kimi zaman farkında bile ...
Kariyer; sözlük anlamı “Bireyin yaÅŸamının üretken yıllarını kullanarak geliÅŸtirdiÄŸi ve genelde çalışma hayatının sonuna dek sürdürdüğü iÅŸ ya da ...
İlginizi Çekebilir :
Bebek gebelikle birlikte annenin rahminde, babanın da kalbinde büyümeye başlar. Doğum, bebekle birlikte pek çok şeye gebedir. Anne ve baba bir ekip ...
Sosyal medya her yaştan insana dünyanın diğer ucundaki başka insanlarla iletişim kurma, sosyal ağını geliştirme, aile, arkadaş ve yakın çevreyle bağlı kalma, ...
Oyun, çocuğun sosyal, fiziksel ve zihinsel gelişimi için çok önemli olan ve çocuğun yaparken öğrendiği, sosyal ve fiziksel çevreyle uzlaştığı bir işlemdir. Bir ...
Öfke; çocuklarda zaman zaman kabul edilebilir olarak görülen ve çocukları alarma geçiren bir duygu olarak bilinir. Çocuklarda öfke, kendilerinin yanlıÅ...







