Yetişkin ve Aile

“Takıntı; kişinin aklından çıkaramadığı ve tekrarlayan düşünceler, dürtüler, davranışlar veya sahnelerin bütünüdür. Kişi bunları kontrol edemez. Takıntılar kişinin yaşadığı zihinsel sıkıntıyı giderme, koftu yaratan bir olayı önleme, ya da bir durumu etkisizleştirme çabasıyla yapılır; adeta bunları yapmak zorunda hisseder kendisini. Kişi yaptığının aşın ve saçma olduğunu bilir fakat kendisini yapmaktan alıkoyamaz. Temizlik takıntısı olan kişi vaktinin çoğunu çevresini (evini, ofisini, arabasını vs.) temiz tutmaya çalışmakla geçirir. Bu kişiler, özellikle de dışarıdalarsa, bir yerlere dokunmaktan kaçınır, kapılan mendille açar, bir yere dokunmak zorunda kalırlarsa hemen ellerini yıkamaya çalışır aksi takdirde büyük sıkıntı hissederler.

Temizlik takıntısıyla titizlik arasında ince bir çizgi vardır. Eğer temizlik takıntısı kişinin aşırı derecede vaktini almaya başlamışsa, kişi yapılacak diğer işlerini ve sorumluluklarını bırakıp temizlik yapıyor, buna engel olmaya çalışmasına rağmen kendini kontrol edemiyor, çevresindeki insanlarla ilişkilerinde sorunlar ortaya yaşıyor, kirli olduğuna inandığı şey temizlenmeden hayatına devam edemiyorsa; işte o zaman ciddi bir temizlik takıntısı söz konusudur ve bu sıkıntının mutlaka tedavi edilmesi gerekmektedir. Yapılan araştırmalar takıntıların (Obsesif-Kompülsif Bozukluk) daha çok beyindeki nörolojik bozukluklardan kaynaklandığını gösteriyor. Ayrıca takıntılı davranışlarda genetik yatkınlığın da etkili olduğu bulunmuştur. Çocukluktaki koftu ve endişelerin takıntılara yol açması için kişide yukarıda da belirttiğim biyolojik veya genetik yatkınlığın olması gerekmektedir, yani her koftu ya da kaygı yaşayan çocuk ileride takıntılı olmayacaktır."

Uzman Klinik Psikolog Şirin Hacıömeroğlu Atçeken - DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü Yetişkin ve Aile Psikolojik Danışmanlık Merkezi