Kurumsal GeliÅŸim Merkezi

Duygusal zeka, hem kişinin kendi duygularının farkında olması, duygularını ifade ve kontrol edebilme kapasitesidir hem de kişilerarası ilişkileri ustaca ve empatik bir şekilde ele alma kapasitesidir diyebiliriz. Başka bir deyişle, kendi ve diğer insanların duygularının farkında olma ve neye neden tepki gösterdiğini/gösterdiklerini anlama yeteneğidir.

Duygusal zekası yüksek olan insanlar, kendi duygularını yönetmenin yanı sıra, düşüncelerini kolaylaştırmak ve başkalarını anlamak için duygularını kullanabilirler. İşte de, duygusal zekanın kariyer yolunda IQ'dan daha önemli olduğu tartışmaları süregelmektedir. Ancak hangisi daha önemli olursa olsun, yapılan araştırmalar, duygusal zekanın, iş hayatında da kesinlikle belirleyici bir rol oynadığı sonucunu vermektedir.

Duygusal zekanın ne olduğunu ve işte neden bu kadar önemli olduğunu anlamak, günümüzün giderek artan rekabet dünyasında çok önemlidir. Daniel Goleman'a göre duygusal zeka beş boyutta incelenebilir.

• KiÅŸisel Farkındalık - Bir insanın saÄŸlıklı bir kiÅŸisel farkındalık anlayışı varsa, kendi güçlü ve zayıf yönlerinin yanı sıra davranışlarının diÄŸerlerini nasıl etkilediÄŸini de anlar. Kendini bilen bir kiÅŸi genellikle geribildirime açık davranabilir ve yapıcı eleÅŸtiriyi kabul edebilir.


• Duyguları Yönetmek - Bu, insanların duygusal dürtülerini harekete geçirmeden önce düşünebilmelerini ve kendilerini dengeli bir ÅŸekilde ifade edebilmelerini saÄŸlayan önemli bir özelliktir. Bu alanda baÅŸarısız olan birinin, duygusal patlamalar yaÅŸaması daha olasıdır. Yüksek duygusal zeka deÄŸerine sahip bir kiÅŸi, ortaya çıkan duyguyu bastırmak yerine kontrol ederek akıllıca ve mantıklı bir ÅŸekilde hareket edebilir/karar alabilir.


• Motivasyon – Duygusal zekası yüksek olan insanlar, kendi kendilerine motive olurlar ve çok az dışsal motivasyona ihtiyaç duyarlar. Kriz anında, problemi çözmek için kendilerini motive edebilirler; baÅŸarısız olduklarında engellere raÄŸmen hedeflerine ulaÅŸmak için olumlu bakış açılarını koruyarak deÄŸiÅŸik yollar deneyebilirler.


• Empati - Bu, baÅŸka bir insanın nasıl hissettiÄŸini ve yaÅŸadığını -özellikle de bu bakış açısı kendisinden çok farklı olduÄŸunda- anlama yeteneÄŸidir. Empatik bakış açısına sahip bir insan, diÄŸer insanların duygularını, ihtiyaçlarını, kaygılarını, farklı motivasyon kaynaklarını anlayabilir, kabul edebilir ve onlarla duygusal düzeyde iletiÅŸim kurabilir.


• Sosyal Beceriler – Ä°liÅŸkileri etkili bir ÅŸekilde yönetebilme becerisi olarak tanımlanabilir. Duygusal olarak zeki insanlar, çevrelerindeki insanlarla hızlı bir ÅŸekilde iliÅŸki kurabilir, onların tepkilerini, hislerini akıllıca okuyabilir ve genellikle diÄŸer insanlara saygı duyarak güç mücadelesine girmekten kaçınırlar. Kendi duygu ve düşüncelerinin farkında olan ve aynı zamanda diÄŸerlerinin duygularını da anlayabilen insanların, iliÅŸkilerinde de baÅŸarılı ve etkili olmaları daha yüksek ihtimaldir.

Bir liderin duygusal zekasını geliÅŸtirmesinin yararlarını “etkili iletiÅŸim saÄŸlamak, olumsuz durumlarda oluÅŸabilecek tepkileri tahmin etmek, etkin dinlemek, baskı altında sakin kalmak, duygularını kontrol altında tutmak, farklı fikir ve duygulara açık davranmak, olumlu bir tutuma sahip olmak, empatik bakış açısıyla hareket etmek, geri bildirime açık olmak, diÄŸerlerine ilham vermek, hem kendisini hem de diÄŸerlerini motive etmek, çatışma durumlarını adil bir ÅŸekilde çözmek” ÅŸeklinde sıralayabiliriz. YaÅŸamda ne kadar baÅŸarılı olduÄŸumuz, hem duygusal zeka hem de IQ tarafından belirlenir, ancak zeka, yüksek duygusal zeka eÅŸliÄŸinde en iyi ÅŸekilde çalışır. Duygusal zeka, her yaÅŸta geliÅŸtirilebilir ve bu da duygusal zekayı daha önemli hale getirmektedir.

Duygu YENÄ°GÖKGÖZ - DBE Kurumsal GeliÅŸim Merkezi