Yetişkin ve Aile

American Psychological Association (APA) sitesinde yayımlanan bir bilimsel araştırmada 1.183 katılımcı 10 iş günü boyunca takip edildi. Katılımcılar iş günü bittikten sonra işle ilgilenmeye devam edenler ve işten sonra iş dışı başka bir konu ile meşgul olanlar olarak iki ayrı grupta incelendi. Her iki grubun öz-yeterlik düzeyi, güne ne kadar pozitif başladıkları ve gün içindeki üretkenlikleri karşılaştırıldı. Araştırma sonuçları eve iş götürme geleneğinin sandığımız kadar olumlu sonuçlar doğurmadığını ortaya koydu. 

Yoğun bir iş günü paydosunda eve gidip ailemizle vakit geçirmeyi, arkadaşlarımızla buluşmayı, spor yapmayı ya da işlerimize evde devam etmeyi tercih ediyor olabiliriz. Bazen de bir tercihin ötesinde eve iş getiriyor olmak icra ettiğimiz mesleğin ya da çalıştığımız kurumun bir gereği olabilir. Üstelik eve getirdiğimiz iş fiziksel bir çaba gerektirmiyor da olabilir. Bazen, bilgisayarımızı değil zihnimizdeki iş yükünü eve taşıyor oluruz. 

2019 yılında APA’da yayımlanan araştırmaya göre eve iş götüren çalışanların öz-yeterliliklerinin, iş günü sonrası iş dışı aktivitelerle ilgilenen bireylere göre daha düşük olduğu bulundu. Öz-yeterlik, kendi yeteneklerimize, özellikle önümüzdeki zorlukları çözme ve bir görevi başarıyla tamamlama yeteneğimize olan inancımızdır. Öz-yeterlik, başarılı olma yeteneğimize olan inancımıza işaret eder ve bireylerin öz yeterliliğinin yüksek olması dışsal bir etkiye bağlı olmadan güne daha pozitif başlamalarını etkilemektedir. Çünkü öz-yeterliliği yüksek olan kişiler zorlukların üstesinden gelebileceklerine ve başarılı olacaklarına inanmaktadırlar. Bu sebeple akşamları iş dışı aktivitelerle ilgilenen bireylerin,  sonraki iş gününe olumlu bakış açısıyla daha fazla motivasyon ile başladıklarını söyleyebiliriz. 

Ayrıca yine aynı araştırmada eve iş götürmeyerek, akşamları iş dışı aktivitelerle ilgilenen kişilerin gün içinde daha üretken ve proaktif oldukları da bulgulanmıştır. Dolayısıyla çalışanların iş yerindeki işlere daha hâkim olma ya da daha çok çalışma amaçlı eve taşıdıkları iş, bir sonraki günkü performanslarını düşürerek beklenilenin tersine etki etmektedir. 

Tüm bunların ışığında;  iş yerinde sadece işimize odaklanabilmemiz ve daha üretken çalışabilmemiz için, akşamları sosyal aktivitelere, sevdiklerimize belki sürükleyici bir filme ya da güzel bir kitaba vakit ayırmamız daha sağlıklı olacaktır. 

Ezgi Beyza Toprakçı - DBE Kurumsal Gelişim Merkezi Araştırma ve Psikometri Departmanı

Kaynaklar

Ouyang, K., Cheng, B. H., Lam, W., & Parker, S. K. (2019). Enjoy your evening, be proactive tomorrow: How off-job experiences shape daily proactivity. Journal of Applied Psychology