Kurumsal GeliÅŸim Merkezi

Bir iÅŸ hedefi için gerekli olan öğrenme seviyesinin anlaşılması, bir öğretim programının baÅŸarı ile planlaması için kritik öneme sahiptir. Her eÄŸitim ihtiyacında, Bloom'un Taksonomi piramidinin tabanında baÅŸlamak ve bir sonraki seviyeye tırmanmadan önce saÄŸlam bir temel kurmak gerekir. Benjamin Bloom tarafından 1950'lerde sınıf koÅŸullarında gereken muhakeme becerilerinin seviyelerini sınıflandırmak için kendi ismini taşıyan taksonomi oluÅŸturdu. Taksonomide her biri bir öncekinden daha yüksek bir soyutlama gerektiren 6 seviye vardır. Bloom’un seviyeleri ilk oluÅŸturulduÄŸunda tüm aÅŸamalar isim halindeydi. Bu seviyeler sırası ile bilgi, anlama, uygulama, analiz, sentez, deÄŸerlendirme ÅŸeklindeydi. Daha sonra bu seviyelerde bazı deÄŸiÅŸiklikler oldu ve tüm seviyeler fiil olarak yeniden isimlendirildi. Son haliyle seviyeler; hatırlamak, anlamak, uygulamak, analiz etmek, deÄŸerlendirmek ve yaratmak olarak deÄŸiÅŸti.

YetiÅŸkinler için bir öğretim programı oluÅŸtururken, belirtilen amaca ulaÅŸmak için hangi seviyedeki akıl yürütme becerilerinin gerekli olduÄŸunu bilmek, aÅŸamalı olarak ilerleyen bir eÄŸitimin oluÅŸturulmasını saÄŸlar. Mevcut becerilere baÄŸlı olarak, bu hareket çok hızlı bir ÅŸekilde gerçekleÅŸebilir veya daha saÄŸlam bir temel oluÅŸturmak için daha uzun zaman ayrılması gerekebilir. Bloom’un Taksonomisi sürekli olarak daha zor biliÅŸsel süreçler üzerine kurulduÄŸundan, bir veya birkaç seviyeyi atlamak, öğreneni ve eÄŸitimciyi baÅŸarı yerine baÅŸarısızlığa zorlayacaktır. OluÅŸturulan her öğrenme düzeyi için her hedefin ölçülmesi gerekir.

Öğrenme hedefleri, geliştirilmesi gereken farklı öğrenme seviyelerine ayrılmalıdır. Bir ölçme-değerlendirme faaliyeti planladığınızda, hatırlatma seviyesi için belirlediğiniz hedefin etkinleri ile analiz etme hedeflerinin etkinlikleri aynı olmayacaktır.

Taksonominin kullanılması, eÄŸitimcileri, katılımcının yapabileceklerini göz önüne almak için davranışsal terimlerle öğrenme hedeflerini oluÅŸturmaya teÅŸvik eder. Fiiller kullanılarak yazılmış bir öğrenme hedefi, öğretilen beceri ve bilgiyi deÄŸerlendirmenin en iyi yöntemini gösterecektir. Bloom’un Taksonomisi ışığında öğrenme hedeflerini göz önünde bulundurmak, daha yüksek seviyelerde biliÅŸsel beceriler gerektiren öğrenme hedeflerini dâhil etme ihtiyacının önemini ortaya çıkaracaktır. Bu da, daha derinlemesine öğrenmeyi ve bilgi ve becerilerin daha çeÅŸitli görevlere ve baÄŸlamlara aktarılmasını kolaylaÅŸtıracaktır.

Bu modelde, yukarıda olduğu gibi renkli blokların her biri bilişsel sürecin ve bilgi boyutlarının çeşitli kombinasyonlarına karşılık gelen bir öğrenme amacı örneği göstermektedir. Bu, bir eğiticinin bir eyleme karşılık gelen fiili ve öğrencinin eğitim programının sonunda alması gereken bilgiye karşılık gelen hedefin tanımlamasını sağlar. Piramidin temelinden başlayıp bir sonraki seviye için net, ölçülebilir hedefler belirlemede bu taksonomiyi kullanmak öğrenenler için eyleme geçilebilecek etkinlikleri oluşturmak ve bu etkinlikleri tanımlanmış iş hedefleriyle ilişkilendirmek için oldukça iyi bir rehberdir.

Uğur GÜMÜŞ Eğitim Uzmanı - DBE Kurumsal Gelişim Merkezi