Kurumsal Gelişim Merkezi

TDK “devrim” kelimesini, belirli bir alanda hızlı, köklü ve nitelikli değişiklik olarak tanımlar. Bu açıklamada nitelikli kelimesini akılımızda tutalım ve endüstri devrimlerinin dünden bugüne yaşattıkları ve yaşatacakları nelerdir bir bakalım.

Endüstri devrimleri dünyada her zaman çalışanlar için tehdit olarak algılandı. İlk olarak 18. Yüzyılın sonunda James Watt’ın buhar makinelerini icat etmesiyle Endüstri 1 Devrimi yaşandı; tarıma, hayvancılığa ve insan gücüne bağlı olan bir dönemde makinelerin devreye girmesiyle el ile yapılan işlerin azalacağı ve insan gücüne ihtiyaç duyulmayacağı tehlikesi hissedildi. Ancak, sanılanın aksine fiziksel güç kullanımı azalsa da demiryolları ve çeşitli fabrikalar kuruldu; çalışanların el ile yaptıkları basit işler makineler tarafından yapılabildiği için seri üretim fırsatı ile üretim arttı ve fabrika sahipleri daha çok işçi çalıştırabildi. Ayrıca; bakım, onarım ve makine operatörlüğü gibi yeni iş alanları oluştu.

Endüstri 2 Devrimi, 19. Yüzyılın sonlarında kömürün insan sağlığına etkisiyle elektrik kullanılmaya başlandı; üretimde artık elektrik, petrol ve çelik kendini gösterdi. Çelik ile demiryolu güçlendi ve ticaret hızlandı, telefon, radyo, daktilo vb. gelişmeler ile haberleşme alanında yeni iş imkanları oluştu. Ayrıca, çeliğin üretime girmesiyle demiryolu güçlendi ve ticaret hızlandı. Petrol ile içten yanmalı motor ortaya çıktı ve Karl Benz petrolle çalışan motor üreterek otomotiv sektörünün temelleri atılmış oldu.

Endüstri 3 devrimi, 20. Yüzyılın sonlarında elektronik ve bilgi teknolojilerinin devreye girmesi ile ilk programlanabilir denetleyicinin geliştirilmesi ile başlandı ve günümüze kadar geldi. Bu dönemde bilgisayar, internet ve akıllı telefonlar ile üretimde insan gücü iyice azaldı. İletişim ve ulaşımdaki gelişmeler ile ticaret globalleşti. Her devrimde yaşanan endişe bu dönemde de etkisini gösterdi ancak, çalışanlar bilgisayar programcılığı, mühendislik, teknisyenlik vb. işlerin yanı sıra uluslararası ticarette de yeni iş fırsatları buldu.

Çin gibi ülkelerde genç nüfusun çok olması üretimin ucuza yapılabilmeye başlandı ve globale kıyasla bu ülkelerdeki ekonomi gün geçtikçe güçlendi. Bu durumla baş etmenin yolunu arayan Almanya 2011 yılında Endüstri 4 Devrimini ortaya attı; Endüstri 4, robotların üretimi tamamen devralması, yapay zeka, üç boyutlu yazıcıların üretimin evde yapılabilmesi gibi başlıkları kapsamaktadır. Nesnelerin interneti, hizmetlerin interneti ve siber-fiziksel sistemler Endüstri 4’ü oluşturmaktadır.

Endüstri 4 devrimi her devrimde olduğu gibi hem işveren hem de çalışanlar için çeşitli endişeleri beraberinde getirmektedir. Beyaz yaka çalışanlar için tehlike oluşturmasının aksine yeni iş fırsatları ile istihdamı artırması beklenirken mavi yaka çalışanlarda durum biraz daha farklılaşıyor, niteliksiz çalışana ihtiyaç ortadan kalkıyor. Yani yazının en başındaki nitelikli kelimesi özellikle bu devirde kurtarıcı kelime olarak öne çıkıyor.

Endüstri 4 ile birlikte; yeni meslekler ortaya çıkacak; robot koordinatörlüğü, endüstriyel bilgisayar mühendisliği, endüstriyel veri bilimciliği, bulut hesaplama uzmanlığı, veri güvenliği uzmanlığı, 3-D yazıcı mühendisliği, giyilebilir teknoloji tasarımcılığı vb. işler ortaya çıkacaktır. Ayrıca, büyük veri sayesinde bilgi ulaşımı kolaylaşacak ve dolayısıyla girişimcilik ön plana çıkacaktır; yazılım, bilgi işlem gibi konular tüm çalışanlarda aranacaktır; inovasyon çalışmaları artacaktır; teknokent sayıları artacaktır; ar-ge hizmetleri genişleyecektir ve Big Data ve Bulut Teknolojisi ile evden çalışma artacak ve esnek çalışma saatleriyle çalışılacaktır.

Endüstri 4 Devrimine hazırlanmak için stratejiler belirlenmeli ve en önemlisi eğitim sistemi revize edilmelidir. Endüstri 4 Devriminde teknik eleman artacağı için işsizlik yaşamaması için mavi yaka çalışanlar teknik anlamda kendisini geliştirmelidir. Beyaz Yaka çalışanlar ise yabancı dilin yanı sıra yazılım öğrenmelidir.

Endüstri 4 Devrimi ile altın yakalı çalışan kavramı ortaya çıkmaktadır; bu çalışanlar iyi eğitimli, teknolojiyi iyi kullanan, yöneticilik vasıflarının yanı sıra, analitik düşünme, problem çözme ve yaratıcılık yetkinliklerine sahiplerdir. Eğer siz de “beyaz yakalı” çalışansanız, kendinizi geliştirmelisiniz; teknolojiyi ve bilgiyi kullanmayı öğrenmeli, yazılım öğrenmeli, farklı projeler geliştirmelisiniz.

Ebru Taş Keçeli Proje Koordinatörü, Profesyonel Koç - DBE Kurumsal Gelişim Merkezi