Kurumsal GeliÅŸim Merkezi

“Mükemmeliyetçi insanlar yaptıkları iÅŸlerin en iyi ÅŸekilde sonuçlanmasını isterler ve standartlarını inanılmaz derecede yüksek tutarlar. Kendilerine bu kadar baskı uyguladıkları için de mükemmelliÄŸe ulaÅŸamama korkusundan dolayı çoÄŸu zaman yapmaları gereken iÅŸleri ertelerler.”

Bir iÅŸe baÅŸlarken yapmanız gerekenleri ertelemeye meyilli misiniz? BaÅŸlamanız gerektiÄŸinizi bildiÄŸiniz halde yapmak için kendinizi motive edemediÄŸiniz iÅŸler oluyor mu? Ya da bir iÅŸe baÅŸladığınızda bir türlü sonu gelmediÄŸi oluyor mu? Belki de iç sesiniz size sürekli yapmanız gereken iÅŸler hakkında konuÅŸuyor ancak buna raÄŸmen kendinizi bir türlü motive edemiyorsunuz. Size harekete geçmenizi söyleyen iç sesiniz çok yüksek olsa da bazen o sesi o kadar çok görmezden geliyorsunuz ki neden tüm bunlara raÄŸmen iÅŸlerinizi ısrarla ertelediÄŸinizi belki de siz bile anlayamıyorsunuz. Erteleme ile ilgili çok fazla suçluluk duyuyor olabilirsiniz ve “iç eleÅŸtirmeniniz” ertelemeleriniz nedeniyle sizi cezalandırıyor olabilir. Suçluluk duysanız dahi yapmanız gerekenler için gerekli motivasyonu içinizde saÄŸlayamıyor olabilirsiniz.

Tüm bunlar uzun süredir yaÅŸadığınız problemler ise neden sürekli ertelediÄŸinizi merak ediyor olmalısınız. Erteleme genellikle mükemmeliyetçilikten kaynaklanmaktadır. “Bir ÅŸeyi tam yap ya da hiç yapma.” Cümlesini birçok kez duymuÅŸsunuzdur. Ä°ÅŸte çoÄŸu zaman mükemmeliyetçi bireyler de “hiç yapmamayı” tercih ederler. Mükemmeliyetçi insanlar yaptıkları iÅŸlerin en iyi ÅŸekilde sonuçlanmasını isterler ve standartlarını inanılmaz derecede yüksek tutarlar. Kendilerine bu kadar baskı uyguladıkları için de mükemmelliÄŸe ulaÅŸamama korkusundan dolayı çoÄŸu zaman yapmaları gereken iÅŸleri ertelerler.

Mükemmeliyetçiler yaptıkları işin sonucunun tam da istedikleri şekilde olmasını istedikleri için yaptıkları işlere gereğinden fazla zaman harcama eğilimindedirler. Bu yüzden üstlendikleri görevlere hem çok fazla zaman harcarlar hem de psikolojik ve fiziksel olarak çok daha fazla yorulurlar. İşe başlamadan önce her şeyin yerli yerinde olduğundan emin olmak ve hazırlanmak için ekstra zaman harcarlar. Daha sonra yaptıkları işi çok doğru bir şekilde yapmaya odaklandıkları için çalışırken çok yavaş hareket ederler. En sonunda işlerini yaparken sonucun mükemmel olmasını sağlama çabalarından o kadar yorulurlar ki işlerini ya yarıda bırakırlar ya da durdururlar. Çünkü onlar için sonucun istedikleri gibi olmama ihtimali işi tamamen bırakmaktan daha kötüdür.

Tüm bu bahsedilen özelliklerin sizde de olduğunu düşünüyorsanız ve bu paradoksun içinden nasıl çıkabileceğinizi merak ediyorsanız sizin için birkaç önerimiz var.

• Ertelemenin üstesinden gelmenin en etkili yollarından biri, standartlarınızı düşürmektir. Standartlarınız muhtemelen olması gerekenin çok üstünde fakat siz bunun farkında deÄŸilsiniz. Bu nedenle standartlarınızı düşürürseniz, mükemmeliyetçilikten uzaklaÅŸarak iÅŸlerinizi “normal” ÅŸekilde yapabilirsiniz.
• Standartlarınızı düşürmeye basit ve küçük ÅŸeylerden baÅŸlayabilirsiniz. ÖrneÄŸin birisine göndereceÄŸiniz maili defalarca kez kontrol etmeden yazdıktan sonra sadece bir kez hızlıca gözden geçirip gönderebilirsiniz.
• Bu küçük adımlardan sonra “kusurlu” olmak için daha büyük bir adım atın. Ä°ÅŸ için bir sunumunuz varsa, sunum içeriÄŸini bir araya getirmek için normalde ayırdığınız süreden çok daha az bir sürede iÅŸinizi bitirmeye çalışın. O kadar az sürede ne kadar çok ÅŸeyi yapabildiÄŸinizi görünce ÅŸaşıracaksınız.
• ErtelediÄŸiniz bir hedefi gerçekleÅŸtirmek için gerekli asgari baÅŸarı düzeyini belirleyin. Ardından o hedefi gerçekleÅŸtirmek için çalışmaya mümkün olduÄŸunca çabuk baÅŸlayın. Çalışırken kendinize “Bunun mükemmel olması gerekmiyor. Yeterince iyi olması gerekiyor.” Gibi telkinlerde bulunabilirsiniz.

Bu ÅŸekilde küçük adımlar atarak çalışma sisteminizi deÄŸiÅŸtirmeye baÅŸlarsanız, erteleme eÄŸiliminizin yavaÅŸ yavaÅŸ ortadan kaybolduÄŸunu göreceksiniz. Zaman içinde tamamladığınız her görevin, “yeteri kadar iyi” olduÄŸunu gördüğünüzde mükemmeliyetçilikten de kurtulabilirsiniz. Bu süreçte daha önceki iÅŸleriniz için çok fazla zaman ve enerjiyi boÅŸ yere harcadığınızı fark edeceksiniz. Böylece motivasyonunuz da yavaÅŸ yavaÅŸ artacak. Gözünüzde büyüttüğünüz tüm iÅŸleri tamamlayabilmiÅŸ olmanın verdiÄŸi tatmin,sizin kendinizi daha da mutlu ve baÅŸarılı hissetmenizi saÄŸlayacaktır.

KAYNAK
Rider H., (16 Haziran, 2020). Procrastination Is ReallyPerfectionism. PsychCentral.
https://psychcentral.com/blog/procrastination-is-really-perfectionism#1