Kurumsal Gelişim Merkezi

Son zamanlarda “Yaratıcı Liderlik” ve “İnovasyon Liderliği” terimlerini daha sık duyar hale geldik. Yapılan bazı araştırmalar, işe alımlarda gözlemlenen en ciddi eksikliğin yaratıcılığın değerlendirilmesi ile ilgili olduğunu gösteriyor. Ayrıca 1500’den fazla CEO’nun katılımıyla yapılan bir araştırma da yaratıcılığın, bir liderin kalitesini gösteren en önemli faktör olduğunu gösteriyor.

Yaratıcı liderlik, özellikle karmaşık veya değişken durumlar karşısında yenilikçi çözümler yaratma yeteneği gerektirir. Her şey büyük bir hızla değişirken ve yeni yaklaşımlar, çözümler henüz ortada yokken, ekibi için hızla çözüm bulabilen kişiler yaratıcı liderlerdir. Öngörülemeyen durumlara rağmen hatta kimi zaman “öngörülemezlikten” de yararlanarak iş süreçlerini ilerleten ve motivasyonu yüksek tutan kişilerdir.

Yaratıcılık iş dünyasında sadece bir rekabet avantajı değil, yeni bir şeyler ortaya koyarak başkalarının hayatlarına katkıda bulunma, yaşam kalitesini artırma arzusudur. İmkânsız görünenin mümkün olabileceğini gösteren, insanların neyin başarılabileceğine dair algısını değiştiren inanma yeteneğidir.        

İnsanlar, işler ve dünya hızla değişiyor. Bu değişime ayak uydurabilmek için yaratıcı liderlere ihtiyacımız var.

Günümüzde değişimi, dünyanın daha önce hiç görmediği bir hızla yaşıyoruz. Özellikle dijitalleşmenin etkisiyle iş dünyasında birçok süreç yenileniyor ve gelişiyor. Ayrıca nörobilim ve biyoteknoloji gibi alanlarda da öngöremeyeceğimiz yenilikler üretiliyor. Tüm bunlar aslında hepimizde hem hayranlık hem de bir parça korku uyandırıyor. Çünkü tüm bu değişimler aslında henüz çok yeniler. Bu değişimin etkilerinin nasıl, ne kadar olabileceğini ve ilerleyen dönemlerde dünyanın ne hale gelebileceğini bilemiyoruz. Üstelik bu değişimler kalıcı veya uzun süreli de olmuyor. Yeniliğin üzerine bir başka yenilik, gelişimin üzerine daha da gelişmişi ekleniyor ve büyük bir karmaşanın, belirsizliğin içine düşüyoruz. Bu durumlarda yönümüzü belirleyebilmek ve hangi gelişmelerin, yeniliklerin bizim için faydalı olabileceğini öngörebilmek için yaratıcı liderlere ihtiyacımız var.

İşlerini her zaman yaptıkları gibi yapmaya devam edebilecekleri inancına takılıp kalmış, sabit fikirli bireyler bir sabah uyandıklarında işsiz kalabilirler. Çünkü dünya sürekli değişiyor. Her zaman yaptığınız işi otomatik olarak yapması için bir uygulama çıkartılabiliyor ve sektör aniden değişebiliyor. Bu, bir şirketi A noktasından B’ye götüren doğru stratejiyi bulabilmenin artık çok daha zor olduğu anlamına geliyor. Hatta çoğu zaman B’nin ne olması gerektiği de net olmayabiliyor. Bu yüzden dünyaya farklı pencerelerden bakabilmek, sorunları birçok farklı açıdan ele alıp düşünebilmek ve harekete geçebilmek eskisinden çok daha hayati önem taşıyor. Değişim sürecinde seçenekler yaratırken ve bu seçenekleri değerlendirirken karmaşıklıkla ve belirsizlikle adeta dans edebilen liderler ise yaratıcı olanlardır.

Çoğu yönetici, doğrusal düşünme yoluyla verimliliği artırarak işleri daha da büyütecek stratejiler geliştirme üzerine eğitildi. Fakat endüstrilerini yeniden şekillendirebilecek radikal fikirler bulabilmek, kendi ürün portföylerini bozarak yeniden elden geçirebilecek ve tamamen yeni işler inşa edebilecek fikirler üretmek için eğitilmediler. Ancak günümüzde şirketlerin, düşünceleri değiştirebilmeye, değişimi yönetebilmeye, çalışanları da yeniliklere adapte etmeye yardımcı olabilecek yaratıcı düşünme kabiliyetine sahip liderlere ihtiyaçları var.

Yaratıcı Liderlerin 5 Temel Özelliği

1. Risk Yönetimi Yapabilmek

• Yaratıcı liderler, rakiplerine kıyasla risk yönetiminde %25 daha başarılıdırlar. Yeni yollar denerken soğukkanlı olabiliyor ve olumsuz sonuçlar beklendiğinde mantıklı önlemler alarak riski en aza indirgeyebiliyorlar.

2. Meraklı Olmak

• Yaratıcı liderler her zaman daha fazlasını öğrenme isteğine sahiptirler ve daha meraklıdırlar. Yeniliklere açıktırlar ve daha fazlasını öğrenmek için inisiyatif alabilirler. Bilgi birikimlerini ve kabiliyetlerini güncel tutabilmek için sürekli kendilerini yenilerler ve geliştirirler.

3. Cesur Olmak

• Zor durumları dahi fırsata çevirerek karar verme yeteneklerini gösterirler ve sorumluluk almaktan kaçınmazlar. Özgüvenleri ve cesaretleri sayesinde büyük toplantılarda ve tartışmalarda insanları kolayca yönlendirebilirler. Çatışmalardan ve fikir ayrılıklarından kaçınmazlar.

4. Fırsatları Değerlendirebilmek

• Yapılan testlerde, yaratıcı liderlerin fırsatları değerlendirmek ile ilgili daha yüksek puan elde ettiği görülmüştür. Potansiyel tehditleri önceden fark edebilirler ancak yine de fazla analiz yapmaktan uzak dururlar. Çok az destek ile uzunca zaman bağımsız çalışabilirler. Yeni fırsatlar ortaya çıktığında değerlendirmeyi ve eğer gerekiyorsa yönlerini değiştirmeyi bilirler.

5. Stratejik Planlar Yapabilmek

• Sektörün trendlerini takip ederek, stratejik fırsatları ve riskleri görmekte ustadırlar. Yeniliklere öncülük ederken aynı zamanda iş, sektör ve müşteri düzeyinde düşünmeyi de ihmal etmezler. Şirkete nelerin başarı getirebileceğini, fırsatların, tehlikelerin, güçlü ve gelişime açık yönlerinin neler olduğunu bilirler ve yaratıcı düşünürken tüm bunları göz önüne alarak hareket ederler.

Dünya üzerinde çoğu zaman nasıl net bir doğru veya yanlış yoksa çalışma alanındaki sorunların da kesin bir çözümü yoktur. İnsanlık tarihinin en başından bu zamana kadar olduğu gibi bundan sonra da bu sorunlar hep var olmaya devam edecektir. Bu yüzden de karmaşa ve belirsizliklerle “dans edebilen” yaratıcı liderlere her zaman ihtiyaç olacaktır. Yukarıda bahsettiğimiz bütün yetenekler öğrenilebilir ve geliştirilebilir yeteneklerdir. Önemli olan gelişmeleri takip etmek, yeniliklere açık olmak ve “hayat boyu öğrenme” ilkesini benimseyebilmektir.

DBE Lider-Yönetici gelişim programları için tıklayın

KAYNAK
Dijk M.,Davidson G., &Mecozzi V., (15 Kasım 2017). What is Creative Leadership?Think.
Akyürek M.İ., (2020). İnovasyon ve liderlik. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram Ve Uygulama, 1(3), 15-24