Fobiler
Fobi terimi Yunanca “phobos”tan gelmektedir. Phobos ‘uçmak, panik, terör’ anlamlarını taşır. Phobos adlı Yunan tanrısı, düşmanında korku ve terör yaratmakta ustaymış ve bu yüzden eski Yunanlılar silahlarının, korku maskelerinin üzerine Phobos’un resmini yapıyorlarmış.
Ä°lk kez 1801’de kullanılan fobi terimi ‘bir nesneye karşı, kesinlikle tehlike kaynağı olmasa dahi kalıcı ve yoÄŸun korku hissetme durumudur (Beck ve Emery, 1985).
Fobi yaşayanlarda; bazı nesnelerle veya bazı durumlarla karşılaşıldığında belirgin bir rahatsızlık hissi, kalp çarpıntısı, baş dönmesi, ağız kuruluğu, terleme, yutkunma, öleceğini düşünme gibi belirtiler görülür. Aynı zamanda fobik kişiler bu sıkıntıyı yaşamamak için, o durumdan hızlıca kaçmak ve uzaklaşmak isterler (Bourne, 1995). Spesifik fobiler adıyla sıkça yaşanılan fobiler; hayvan fobileri, uçak fobisi, yükseklik fobisi (akrofobi), asansör fobisi-klostrofobi (kapalı yerde kalma korkusu), doktor-dişçi fobisi, olarak sayılabilir.
Fobilerin oluşmasını iki şekilde açıklayabiliriz. Birinci olarak; gerçekten yaşanmış olaylar, korkular fobiye dönüşebilir (Freud, 1915). Örneğin; uçağı düşme tehlikesi geçirmiş bir kişi, bu tehlikeyi ne kadar iyi atlattığına odaklanamayıp, korkusunu her uçak sözü duyulduğunda ya da uçak gördüğünde kontrol edilemez bir şekilde yaşayabilir. Travmatik bir deneyime maruz kalmak veya birinin maruz kaldığını görmek de fobinin doğuşuna sebep olabilir. Örneğin, çocukken bir yakınının asansörde kaldığını gören biri asansör fobisi geliştirebilir.
Ä°kinci olarak; nörotik korkular fobi halinde dışsallaÅŸtırılabilir. (Levinson ve Carter, 1986). Burada kiÅŸinin bilinçdışı korkuları çoÄŸunlukla ilgisiz bir durumla sembolize olur. ÖrneÄŸin, kiÅŸinin geçmiÅŸten getirdiÄŸi ‘kontrol etme’ veya ‘ölüm’ temaları, daha önce herhangi olumsuz bir olay yaÅŸamamasına karşın bir nesneyle birleÅŸebilir. Böylece kiÅŸi ölüm korkusu yerine uçak, doktor vs. korkusu yaÅŸar. Nesneyi, nesne karşısında kendisini kontrol ederek, uzak durarak içsel kaygılarını kontrol etmeye çalışır.
Günümüzde artık her fobinin tedavisi mümkündür. Özellikle psikoterapi ile kısa sürede çözüme ulaşılmaktadır. BiliÅŸsel-davranışçı terapilerin ve EMDR’ın bu konuda en iyi sonuç alınan ekoller olduÄŸu söylenebilir. EMDR fobiyle çalışırken, fobiyi oluÅŸturan tüm etmenleri; geçmiÅŸ travmaları, fobiyle eÅŸlenen duygu, düşünce, görüntü, beden duyumu gibi baÄŸlamsal özellikleri hedef alır. Ayrıca pek çok terapi ekolünde kullanılan ek teknikler; rahatlama egzersizleri, korkulan durumları hayalimizde canlandırarak uygulanan teknikler, nefes egzersizleri kaygının baÅŸladığı her noktada kiÅŸilere yardımcı olabilir.
Asena Yurtsever, Uzman Klinik Psikolog - DBE Yetişkin ve Aile Psikolojik Danışmanlık Merkezi
Benzer İçerikler :
40'tan fazla proje aras??ndan, “Travma Sonras?? Stres Bozuklu??u” ya??ayan Suriyeli m??ltecilere EMDR Terapisi uygulayarak yapt??klar?? ??al?±Å?mayla, ...
Duygusal g??ven alan??n??n nas??l yarat??labilece??ini anlamak, anlaml?? ba??lar ve sa??l??kl?? ili??kiler geli??tirebilmenin anahtar??d??r. Peki, duygusal g??ven alan?? nedir ...
Ba?ŸÄ?ml?? Ki??ilik Bozuklu??u olan ki??iler yaln??z kalmaktan korkarlar. Sa??l??kl?? bireylere k??yasla yo??un bir ??ekilde terk edilme korkusu ya??arlar. Hayatlar??yla ...
Narsisizm tabiri i??erisinde ki??inin kendi benli??ine hayran olmas??, kendini a?ŸÄ?r?? ??nemsemesi, bunlar?? yaparken ??evresindeki ??tekilerin ihtiya??lar??n?? g??rmezden ...
İlginizi Çekebilir :
“Al?±Å?kanl??k bir halata benzer. Her g??n bir lifi ??rer ve sonunda onu koparamayacak kadar g?¼Ã?l?? yapar??z.” Herkesin yapmamay?? diledi??i ancak bir ...
Mutsuz evliliklerin ??yk??lerine s??k??a rastlasak da mutlu evliliklerle ilgili ??ok fazla ??yk?? duymay??z. Mutsuz ??iftlerin mutsuzluklar??n??n nedenleri ??zerine ...
“K??sa s??reli stres performans?? art??r??r, ba?ŸÄ±ÅŸÄ?kl?±ÄŸÄ? kuvvetlendirir ve haf??zay?? keskinle??tirir.” Stres, sa??l?±Ä?a zarar vermesiyle ...
“Ya??l?? bireylerde fiziksel g?¼Ã? ve h??z??n azalmas??yla birlikte zihinsel kapasitenin de azald?±ÄŸÄ?na dair yayg??n bir inan?? vard??r. Yap??lan son ara??t??rmalar ...